41
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

ترغيب به آخرت انديشى ، هشدار نسبت به اين كه انسان ، مرگ و آخرت را فراموش كند ، حدود اهتمام بدان ، آثار اهتمام به آخرت گرايى ، ياد مرگ و مرگ انديشى ، آنچه باعث مى شود كه انسان ، مرگ را فراموش كند و در وادى غفلت در غلتد و... اين همه ، در عناوين بعدى اين فصل آمده است . آن مرحله «اقامتگاه» است ، اقامتگاهى جاودان . چه چيزى اين اقامتگاه (آخرت) را آباد مى كند و چه چيزى آن را ويران مى سازد و احاديثى كه اين حقايق را مى آموزد ، در اين فصل ، گزارش شده است . شگفتا كه در روايات ، اين مرحله زندگى (دنيا) ، گاه به «بازار» مانند شده است ؛ بازارى با حاضرانى بسيار . اين مانندى ، يعنى چه؟ چگونه كسانى دنيا را مى دهند و آخرت را مى خرند و يا آخرت را وا مى نهند و دنيا را فرا چنگ مى آورند ؟ اين داد و ستد چيست؟ آيا اين همه را جز از طريق «وحى» مى توان آموخت ؟ در عناوين باقى مانده فصل يكم ، اين موضوعات و حكمت هاى بيانگر اينها مى آيد .
در فصل دوم ، سخن از «مرگ» است ؛ تفسير مرگ ، مرگ هاى گونه گون ، مرگ مؤمن ، مرگ كافر ، ياد مرگ و آمادگى براى آن ، دشوارى ها و سختى هاى آستانه مرگ و آنچه انسان در آن لحظه شكننده و شگفت خواهد ديد . اين حقايق بيدارگر و آموزه هاى تنبّه آفرين ، در فصل دوم اين باب آمده است . «قبر» چيست؟ كجاست؟ در هنگامه اى كه انسان بدان وارد مى گردد ، چه مى شود؟ از چه پرسيده مى شود؟ عذابش چيست؟ چه چيزى به او بهره مى رساند ؟ احاديث و حكمت هاى نشانگر اين مسائل ، در فصل سوم اين باب آمده است و به مناسبت ، سخن از زيارت قبور ، زيارت قبر پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان عليهم السلام و مؤمنان به ميان مى آيد .
فصل چهارم ، ويژه «قيامت» است . نام هاى قيامت ، نشانه هاى ظهور و تحقّق قيامت ، چگونگى حشر ، پرواپيشگان در قيامت ، مؤمنان و مجرمان در آن روز ، صراط و گونه هاى مردمان در عبور از صراط ، آنچه موجب مى شود تا انسان بر


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
40

مى شود كه بيانگر تفسير «اسلام» و چهره نمايى از «مسلمان» است و تأكيد بر اين كه آموزه هاى دينى بر پايه هدايتگرى ، نفع رسانى و سودمندى است . پس در مجموعه قوانين و مقرّرات آن ، قانون ، حكم و دستورى نيست كه ضررآفرين باشد (لا ضَرَرَ و لا ضِرارَ فى الإسلام) . «حقّ اسلام» ، «بنياد اسلام» و سرانجام ، «غربت اسلام» ، عناوينى هستند كه در پايان اين فصل آمده اند . در سومين فصل ـ كه فصل پايانى اين باب است ـ ، گفتگوى درازْدامنى از بحث و گفتگوى پيامبر صلى الله عليه و آله با انديشه وران ديگر اديان ، گزارش شده است .

باب هشتم : ايمان به معاد

معاد ، زندگى واپسين و فرجام انسان پس از اين دنيا ، هماره براى بشر ، دلْ مشغولى مهم و انديشه سوزى بوده است . انسانى كه روزگارى بر گستره اين زمين زندگى كرده ، از آنچه در آن بوده ، بهره برده ، اوج گرفته و آن گاه ، سير نزولى يافته ، فرسوده شده و نقطه اى بر پايان زندگى او نهاده شده كه از آن به «مرگ» تعبير مى كنيم ، پس از آن چه مى شود؟ كجا مى رود و چه مى كند؟
تكيه بر چگونگى حيات اُخروى ، درون مايه آموزه هاى رسولان الهى بوده است و مرگ انديشى و راهبرى انسان به مرگ انديشى و اين كه هماره بر اين باور باشد كه روز و روزگار ، رفتنى است ، از جمله آموزه هايى است كه همه پيامبران الهى بر آن پاى مى فشردند و مى كوشيدند با نمودن اندكى از آنچه مى توان از آن سوى حيات دنيوى گفت ، انسان را به «آخرت» و حيات اُخروى توجّه دهند . در اين باب ، حكمت هاى نبوى درباره آخرت ، چرايىِ نام گذارى آن ، سنجشى ميان دنيا و آخرت ، ويژگى هاى آخرت : دار البقاء (خانه ماندگارى) ، دار الجزاء (خانه پاداش) و ... گزارش مى شود .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6787
صفحه از 568
پرینت  ارسال به