باب هفتم : تبيين دين ، شريعت و ويژگى هاى اسلام

انبيا ، آورنده ، ابلاغ كننده ، گزارنده ، تفسير كننده و عينيت بخشنده به مجموعه قوانين و مقرّراتى هستند كه سلوك فردى و اجتماعى انسان را در واقعِ زندگى او رقم مى زنند ، او را از جهل ، جهالت ، زشتى و ناهنجارى مى رهانند و در صفحه ذهن و زندگى او ، آگاهى را مى گسترانند ، به رفتارش هنجار مى بخشند و سلوك او را سامان مى دهند . اين همه ، عنوان «دين» دارد ؛ چرا كه انبيا ، آورنده و ابلاغ كننده آن اند و بنيادهاى همه آنها يكسان و ريشه هايش همگون است . باب هفتم ، گزارش حكمت ها و سخنانى از پيامبر صلى الله عليه و آله است كه نشانگر وحدت اديان ، همسويى شرايع و بيانگر اين حقيقت است كه تمام اديان ، يك هدف را نشانه رفته اند .
عنوان فصل يكم اين باب ، «دين» است با عناوينى چون : وحدت شرايع دين ، علل احكام بنيادين ، برانگيختن در جهت ژرفانگرى در دين ، حراست از دين و ... .
هشدار نسبت به تحميل پيش داورى ها ، ذهنيت هاى گونه گون پيش ساخته بر تفسير حقايق دين ، و در نهايت ، بازگويى آثار و بازتاب نظريه پردازى و افتا بدون شرايط لازم و آگاهى هاى شايسته ، و هشدار دادن نسبت به سخن گفتن در دين ، بدون فرا چنگ آوردن دانش و اطّلاعات شايسته در آن .
عنوان فصل دوم ، «اسلام» است كه با عنوان «اسلام ، صراط مستقيم» آغاز مى شود و با گزارش آموزه هاى نبوىِ نشانگر اين كه آيين اسلام و حقايق آن ، در گذرگاه زمان و در بستر تاريخ ، فراز مى آيند و با طرح اين ديدگاه كه هيچ انديشه ، جهان بينى و تفكّرى بر آن چيره نخواهد شد ، ادامه مى يابد (الإسلامُ يَعلو و لا يُعلى عَلَيهِ ؛ ^۱ اسلام ، برتر است و آيينى برتر از آن نيست) و آن گاه ، احاديثى گزارش

كه بى گمان شكيبايى ، استوارگامى و ايستادگى بر سلامت دين ، دين مدارى راستين است و به راستى چه سان دقيق ، دشوار ، پيل افكن و ... است .

باب ششم : قرآن و حديث

اين باب ، به آموزه هاى حكيمانه پيامبر خدا درباره قرآن و حديث ، اختصاص دارد . در فصل نخست از اين باب ، از قرآن سخن رفته است ؛ آيين نامه سلوك فردى و اجتماعى و مرام نامه دين اسلام ، سند حقّانيت دين و شامل برترين آموزه ها و معارف در بركشيدن انسان به مقصد اعلا و مقصود والا .
قرآن ، زيباترين سخن ، آموزش قرآن ، پاداش يادگيرى قرآن ، بايسته هاى حاملان قرآن ، تلاوت قرآن و آداب تلاوت آن ، گونه هاى قاريان ، بنياد و ريشه هاى معارف قرآن ، برترين آيه قرآن ، و اميد آفرين ترين آيه قرآن ، از جمله عناوينى است كه در اين فصل آمده است . به راستى چه تصويرى زيباتر و گوياتر از قرآن از زبانِ آورنده ، ابلاغ كننده و تقسير كننده آن وجود دارد ؟ جايگاه و والايى قرآن را بايد از پيامبر صلى الله عليه و آله شنيد و نيوشيد و به جان نشاند و از آن بهره گرفت كه در اين فصل ، گزارش شده است و آن گاه ، سخن از همتاى قرآن ، يعنى سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله است و ترغيب به چنگ زدن بدان ، و تأمّل و تدبّر در حديث كه حكايتگر سنّت نبوى است و هشدار نسبت به «تكذيب پيامبر صلى الله عليه و آله » و راه هاى شناخت نقل هاى سَره از ناسره درباره سنّت نبوى .
اين همه ، نشانگر آن است كه دست اندازى به ديگرگون سازى سنّت نبوى از همان روزگار پيامبر خدا آغاز شده بوده است . پيامبر صلى الله عليه و آله از يك سو هشدار مى دهد كه بر او دروغ نبندند و از سوى ديگر ، امّت را از اين جريان فسادگستر ، آگاه مى كند و در نهايت ، ملاك هاى شناخت سره از ناسره را بدانها مى نمايانَد .