ناگسستنى دارند و خردمندان و عالمان و آگاهان هستند كه به معارف الهى ، ميراث پيامبران و جايگاه والاى آنان ، ايمان مى آورند .
«وَ يَرَى الَّذِينَ أُوتُواْ الْعِلْمَ الَّذِى أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَ يَهْدِى إِلَى صِرَ طِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ . ^۱ و كسانى كه از دانش بهره يافته اند، مى دانند كه آنچه از جانب پروردگارت به سوى تو نازل شده، حق است و به راه آن عزيزِ ستوده [ صفات ] راهبرى مى كند» .
امّا آنچه جناب آقاى پاپ در باب جهاد گفته و چنان پنداشته است كه اسلام با تيزى شمشير در ميان مردمان گسترش يافته ، نشانى است از اين كه وى به هيچ روى از آموزه «جهاد» و فلسفه آن در اسلام ، آگاه نيست . در بخش سيره عملى پيامبر خدا ، بر پايه اسناد تاريخى ، اين حقيقت را در حدّ مجال بررسى خواهيم نمود و روشن خواهيم ساخت كه حركت پيامبر صلى الله عليه و آله بر پايه دليل و برهان در كنار موعظه حسنه و اندرز نيكو و برخورد سالم انديشه هاست ، تا زمينه اى باشد براى حضور حق و آموزه هاى الهى در صحنه ذهن و زندگى انسان و رهايى او از خوارى و ذلّتِ جهل و شرك ، و رسيدنش به اوج كرامت و توحيد .
اكنون نمى خواهيم به آموزه هاى مسيحيّت ، بدان گونه كه قرن هاست بدان پاى مى فشارند ، اشاره كنيم و تضادّ آموزه هايى چون «تثليت» ، «جشن تولّد خدا» ، «فدا شدن مسيح بر گنهكاران» و «عشاى ربّانى» اشاره كنيم و تلاش هاى برخى از متكلّمان مسيحى را در تأويل ها و توجيه هاى شگفت براى رهايى از اين ظاهر «مضحك» ، نشان دهيم ؛ چرا كه هنوز خاطره «دادگاه هاى تفتيش عقايد» ، و محاكمه متفكّرانى چون گاليله و برونو ، از ذهن تاريخ ، پاك نشده است .

اگر از رفتار نيكوى شخصى به شما خبر رسيد ، در نيكويىِ خردش بنگريد ؛ چرا كه به اندازه خردش پاداش داده مى شود .
ايشان ، چند و چونىِ برخوردارى انسان از نعمت هاى بهشتى را در بهشت ، بر پايه خرد معرّفى كرده ، مى فرمايد :
الجَنَّةُ مِئَةُ دَرَجَةٍ ، تِسعٌ وتِسعونَ دَرَجَةً لِأَهلِ العَقلِ ، و دَرَجَةٌ لِسائِرِالنّاسِ الَّذينَ هُم دونَهُم. ^۱ بهشت يكصد رتبه دارد ؛ نود و نُه رتبه آن ، از آنِ خردمندان و يك رتبه ديگر ، از آنِ مردمان ديگر است .
بدين سان ، پيامبر خدا ، انسان ها را از گرايش هاىِ ظاهرى پرهيز مى دهد و از اين كه در قالب ها بمانند و محتوا را در نيابند ، برحذر مى دارد و براى رسيدن به اوج «قرب الهى» ، آنان را به خِردورزى توجّه مى دهد :
يا عَلِىُّ ! إذَا اكتَسَبَ النّاسُ مِن أنواعِ البِرِّ لِيَتَقَرَّبوا بِها إلى رَبِّنا فَاكتَسِب أنتَ أنواعَ العَقلِ تَسبِقهُم بِالزَّلَفِ وَ القُربَةِ وَ الدَّرَجاتِ فِى الدُّنيا وَ الآخِرَةِ . ^۲ اى على! هر گاه مردم با انجام دادن انواع كارهاى نيك ، به خداوند تقرّب مى جويند ، تو انواع خرد را به دست آور كه از آنان در قرب به خداوند و كسب رتبه در دنيا و آخرت، پيشى خواهى گرفت .
اين همه ، اندكى است از بسيار ، و «نَمى» است از «يمِ» گفتار آن تجسّم عينى خِرد و تبلور والاى عقل ، كه آورديم . به هر حال ، تأكيد مى كنيم و بر اين حقيقت پاى مى فشاريم كه از نگاه مكتبى كه پيامبر خدا ، آورنده و گزارنده و مبلّغ آن است و قرآن ، برنامه سلوك فردى و اجتماعى و ... آن است ، «علم» و «ايمان» ، پيوندى