77
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

در پايان ، ويژگى هاى بهترين دوستان ، بيان شده است .
در فصل هفتم ، آداب مهرورزى و بيان آنچه در دوستى شايسته است و آنچه شايسته نيست ، آمده است .
احكام دوستى ، يعنى آن جا كه بايد مهر ورزيد و يا محبّت نكرد و كسانى كه مستحب است به آنها مهر ورزيد و ... ، موضوعاتى است كه در فصل هشتم ، گزارش شده است .
نقش محبّت ، مهرورزى و برادرى در شكل گيرى حكومت اسلامى ، در فصل نهم آمده است ، با نگاهى به جريان «برادرى (مؤاخات) در سيره پيامبر صلى الله عليه و آله » و نيز احاديثى ارجمند درباره اين كه پيامبر صلى الله عليه و آله كسانى از مردمان آخر زمان را برادران خود ناميده است .

باب دوم : موانع شكل گيرى جامعه آرمانى

موانع شكل گيرى جامعه آرمانى ، موضوع باب دوم است كه با نكاتى درباره كين ورزى ، بغض و نقش آن در تخريب روابط اجتماعى آغاز مى شود و با نهى از دورى جُستن بيش از سه روز از همگِنان و دوستان ، ضرورت تجديد پيوندها ، هنگامى كه قطع مى شود و آثار سوء گسستن پيوندها ادامه مى يابد و سپس ، عوامل كين ورزى بيان مى شود كه با آنها فصل يكم اين باب ، پايان مى يابد .
در فصل دوم از «جدال (كشمكش)» و «مِراء (بگو مگو / جار و جنجال)» سخن رفته است . اسلام ، جامعه اى بنياد مى نهد سالم ، آرام ، استوار و بدون تزلزل ، كه همه كسان بتوانند سخن حق را بگويند و انديشه هايشان را بيان كنند و ديگران نيز به درستى با آن تعامل كنند . از اين رو ، جدال و مراء ـ كه غوغاسالارى است ـ و ملتهب ساختن جوّ اجتماع و مآلاً زدودن آرامش فكرى را به شدّت ، نكوهش مى كند .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
76

مهرورزى در دين ، بيشتر و پيش تر از هر چيز ، بايد خاستگاهى الهى و بنيادى ايمانى داشته باشد . احاديث نبوى درباره مهرورزى براى خدا و در راه خدا و كين ورزى با انگيزه الهى و در جهت تحقّق آرمان هاى ايمانى ، بسيار تأمّل كردنى است . بنگريد :
أوثَقُ عُرَى الإِيمانِ الحُبُّ فِى اللّهِ وَ البُغضُ فِى اللّهِ . ۱ محكم ترين دستگيره هاى ايمان ، دوست داشتن براى خدا و دشمن داشتن براى خداست.
چنين است كه آموزه هاى نبوى ، اين حقيقت را زمينه قبولى اعمال دانسته و آن را برترين عمل مؤمن ، تلقّى كرده است . شگفتا كه اگر مؤمنى كسى را به پندار اين كه در راه خدا گام بر مى دارد ، براى خداوند دوست بدارد و به واقع چنان نباشد ، در صورتى كه تقصيرى متوجّه او نباشد ، خداوند ، پاداشش را چنان خواهد داد كه به واقع ، چنان بوده است .
اسباب و زمينه هاى دوستى ، در فصل سوم آمده است كه نگريستن بدانها مى تواند نقش آفرينى آنها را در ايجاد جامعه اى سالم ، نشان دهد ، مانند : هديه ، ديدار پيراسته از شائبه ها ، صله رَحِم ، گسترش «سلام (آشتى)» و ... .
آثار و بازتاب هاى مهرورزى ، در فصل چهارم آمده است و در فصل پنجم ، از آفات دوستى و محبّت ، سخن رفته است .
در فصل ششم ، ره نمودهاى مهمّى درباره انتخاب دوست و تأكيد بر اندك بودن دوستان راستين و هشدارى در زمينه معاشرت با همنشينان ناشايست ، آمده است و

1.كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ۴ ص ۳۶۲ ح ۵۷۶۲ ، بحار الأنوار : ج ۷۴ ص ۲۳۷ ح ۳۸ ؛ المصنّف ، ابن ابى شيبه : ج ۷ ص ۲۲۶ ح ۶۹ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6803
صفحه از 568
پرینت  ارسال به