65
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

موضوعاتِ «خيانت» و اين كه اگر در دلى ايمان وارد شود ، به خيانت آلوده نمى شود ، «غنا» ، يعنى موسيقى آميخته به باطل ، طرب انگيز و متناسب با محافل لهو و لعب و عيّاشى و آثار سوء آن ، «غيبت» و نهى از آن ، نقش غيبت در گسترش فحشا و زشتى در جامعه ، تبيين و تفسير غيبت ، گونه هاى غيبت ، فخرفروشى و تفاخر به گذشتگان ، «قتل» و مسائل مرتبط با آن ، در فصول بعدى اين باب آمده اند .
انسان ، به «اميد» زنده است و اميد ، نشاط مى آفريند و تحرّك مى بخشد و نااميدى ، حركت انسان را در زندگى كُند مى كند و انسان چون از حركت مانْد و به ايستايى مبتلا شد ، پوسيده شده ، از جايگاه انسانى اش فرو مى غلتد .
حكمت هاى نبوى درباره «يأس از رحمت الهى» ـ كه بسى تكان دهنده اند ـ ، در فصل چهل و سوم عرضه شده اند و در فصلِ پس از آن ، احاديث مرتبط با «كبر» آمده است و تفسير آن ، نكوهش تكبّر به هنگام راه رفتن ، چهره نمايى از متكبّر و پايان كار متكبّران .
موضوع فصل چهل و پنجم ، «دروغ» است كه ضمن آن ، احاديث درباره رابطه ايمان و كذب و اين كه دروغ ، كليد تمام پليدى هاست و آثار دروغگويى ، آمده است .
«كاهلى و تنبلى و بى تحرّكى» ، هشدار نسبت به آنها و بيان نشانه هايشان ، «كفر» ، گونه ها و وجوه كفر ، بنيادهاى آن و كمترين نماد آن ، «تكلّف» و نشانه هاى آن ، چيستى «لغو» ، درآميختن با آنچه براى انسان سودى ندارد ، ترغيب به تن زدن از كار لغو ، «فريبگرى» ، نكوهش آن و فرجام فريبگرى و در نهايت ، «نفاق» ، آغاز آن و نشانه ها و ويژگى هاى منافقان و ... از جمله موضوعاتى هستند كه احاديث نبوى مرتبط با آنها در فصول پايانى بخش پنجم ، گزارش شده اند .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
64

است . موضوع فصل بيست و سوم ، «دشنام» است با عناوينى چون : زشتى دشنام ، هشدار نسبت به دشنام دادن به مؤمن ، نهى از دشنام دادن به مردمان و پديده ها و... . «مسخره كردن» نيز موضوع فصل بيست و چهارم است ، با رواياتى درباره فرجام و پاداش استهزا كنندگان .
موضوع مورد بحث بعدى ، «اسراف» است : نشانه هاى آن و آنچه اسراف پنداشته مى شود و اسراف نيست در فصل بيست و پنجم از آن سخن رفته است .
در فصل بيست و ششم ، از آزمندى و ناهنجاريها و زيانهاى سخن رفته است و آنگاه فصل بيست و هفتم است احاديث درباره «ستم» و «ستمگرى» ، با معرّفى انواع ظلم ، نشانه هاى ظالم ، نهى از ياورىِ ظالم و تشويق به همكارى با مظلوم ، و ... .
موضوع فصل بعدى ، «سوء ظن» است و آن گاه سخن از «عُجب» است و اين كه عُجب ، عبادت را تباه مى كند و زمينه هاى هلاكت انسان را فراهم مى آورد . «شتاب زدگى» و زشتى آن ، و ستايش شتاب ورزى به نيكى و نيكى آفرينى در فصول بعدى عرضه شده است . «عذاب دادن» ، «شكنجه كردن» ، «تعصّب ورزيدن» ، مفهوم تعصّب و اين كه تعصّب ستودنى كدام است ، «فريبگرى» و «خيانت» ، «غرور» و «گردن فرازى» ، «غش» و «آلوده سازى» و آميختن سَره با ناسَره ، موضوعات مورد بحث بعدى هستند .
موضوع «خشم» و آثار آن و اين كه خشم ، كليد همه زشتى هاست و خشم ، پاره آتش و آتشگيرانه شيطان است و اين كه نيرومندترين كسان ، آنان اند كه در هنگام خشم ، بر خويشتن چيره باشند و... اين همه ، در فصل سى و ششم است كه پس از آن ، احاديث مربوط به «غفلت» آمده است و آنچه زمينه غفلت را ايجاد مى كند و آنچه مانع از آن مى شود .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7315
صفحه از 568
پرینت  ارسال به