63
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

سخن به ميان آمده و جستجوى عيب هاى مردم ، زشت شمرده شده و بر پوشاندن عيوب مردمان ، تأكيد شده است . آموزه ارجمند اين فصل ، توجّه دادن به اين نكته است كه هيچ انسانى خالى از كاستى و تهى از عيب نيست و مردان شايسته و كسانِ نيك ، آنان اند كه توجّه به كاستى هاى خودشان ، آنان را از پرداختن به عيوب ديگران ، باز دارد و ... .
موضوعاتِ «آزمندى» و زشتى آن ، ريشه ها و آثار آن ، پرهيز دادن از آن و بيان پاداش كسى كه به چنگ افكندن بر حرام قدرت دارد ، امّا از آن تن مى زند ، «حسد» و نكوهش آن ، رابطه حسد و ايمان ، خطرآفرينى حسد ، نشانه حسود و سپس موضوع «سوگند خوردن» ، نهى از سوگند خوردن به خداوند و آثار سوگند خوردن نابه جا و نادرست ، و پس از آن موضوع «شراب» و بررسى نقش آن در گسترش پليدى ها و زشتى ها ، فرجام شرابخواران و چگونگى حشر آنها در قيامت ، موضوع «خيانت» و نهى از آن ، گرچه درباره خائن باشد ، نشانه خائن و فرجام كار او در فصول بعدى آمده است .
فصل نوزدهم اين باب ، ويژه «ريا» است . نكوهش ريا ، اين كه عمل آميخته به ريا پذيرفته نمى شود ، بهشت بر رياكار ، حرام است و كار آميخته به ريا ، مقبول درگاه الهى نخواهد بود ، راه نجات از ريا ، فرجام كار رياكار ، نشانه هاى رياكار ، لزوم پرهيز از وسوسه در ريا و سرانجام ، جايگاه والاى پرستش نهانى خداوند ، از جمله عناوين اين فصل هستند .
موضوعاتِ «ربا» و هشدار نسبت به انجام دادن آن ، بزرگى گناه ربا ، چگونگى حشر رباخواران ، «رشوه» و چگونگى آن و اين كه رشوه ، كفر است و تفسيرى از چگونگى احوال رشوه دهندگان و گيرندگان ، موضوعات فصول بعدى اين باب اند .
فصل بيست و دوم ، ويژه احاديث درباره «زنا» و آثار زيانبار آن در جامعه


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
62

گناه ، نقش گناه در ستُردن نعمت الهى و نقش گناه در فرود آمدن عذاب و نقمت خداوند و ... و در نهايت ، آنچه باعث مى شود كه آثار گناه از صفحه ذهن و دل و زندگى پاك شود .
فصل چهارم از اين باب ، درباره موضوع بسيار مهم «انحصارطلبى (استئثار)» است ، در مقابل «ايثار» . ابتدا احاديث هشدار دهنده از وقوع انحصارطلبى و به كارگيرى آن ، عرضه شده است و آن گاه از اين حقيقت ، سخن رفته است كه پيامبر خدا از انحصارطلبى دور بوده است ؛ امّا آن بزرگوار از وقوع اين حالت زشت در ميان امّتش ، بويژه حاكمان و خليفگان آن در آينده خبر داده است . به لحاظ اهمّيت موضوع ، پس از روايات ، بحثى ارجمند و خواندنى درباره گونه هاى انحصارطلبى و نقد و تحليل رواياتى از پيامبر خدا آمده است كه حاكمان ، انحصارطلبى خواهند كرد و مؤمنان بر اين حالت آنان ، شكيبايى مى كنند و لب به اعتراض نمى گشايند و نشان داده شده است كه بر پايه مبانى شناخت سَره از ناسَره ، اين روايات ، پايه اى ندارند و نمى توان آنها را به پيامبر خدا نسبت داد .
«آزاررسانى» ، موضوع فصل پنجم باب است كه با ترغيب بر جلوگيرى از «ايذا (آزار)» آغاز مى شود و با بيان گونه ها و مصاديق آن ، ادامه مى يابد و در پى آن ، بدترين انواع آزاررسانى معرّفى شده است كه از جمله آنها آزاررسانى به اهل بيت و مجاهدان و والدين و همسايه است .
در فصل ششم نيز «بخل» ، چگونگى و ويژگى هاى آن آمده است .
احاديث نبوى درباره «بدعت» ، ابعاد آن و لزوم دورى گزيدن از بدعت گذاران و مسئوليت عالمان در برابر بدعت و ... «بطالت» و آثار ناهنجار آن ، «تهمت» و سزاى آن و حكمِ همنشينى با تهمت زنندگان ، در فصول بعد ، عرضه شده است .
آن گاه ، از «عيبجويى» ، طعن زدن به ديگران و جستجو از كاستى هاى مردمان

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7420
صفحه از 568
پرینت  ارسال به