61
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

انقطاع إلى اللّه عرضه شده است .
در فصل چهل و دوم اين باب ، «هديه» ، نقش آن در مهرآفرينى ، گونه هاى هديه و اين كه براى كارگزاران سزاوار است كه هديه را نپذيرند و در نهايت ، اين كه مهم ترين هديه چيست ، آمده است .
در فصل چهل و سوم ، درباره «همّت» و بلندهمّتى و مسائل مرتبط با آن بحث شده و اين باب به پايان رسيده است .

باب پنجم : آفات خودسازى

در باب چهارم ، از تكوين شخصيت انسانى سخن رفت و از آنچه در سامان يابى شخصيت قرآنى و بر پايه سنّت نبوى يارى مى رساند و اكنون در باب پنجم ، آفات خودسازى و نيز آنچه در شكل گيرى شخصيت انسانى و سامان يابى شخصيت شايسته و ستودنى انسان ، در هم شكننده و تباهى آفرين است ، بيان شده است . در اين سمت و سو ، در فصل يكم ، حكمت هاى نبوى درباره «هواى نفس» عرضه شده است و خطرآفرينى آن و هشدار نسبت به جذبه هاى پنهانى و كشش هاى نفسانى ناپيدا و اين كه هواى نفس ، گاهى بر عقل چيره مى شود و آن گاه كه فروغ عقل ، كم سو شود ، هواى نفس ، چون «وَلَه» ، قبله روح و جهت دهنده حركت انسانى در حيات و حركت او جلوه مى كند .
موضوع «شرك» و هشدار نسبت به اين كه انسان در كمند آن فرو افتد ، چگونگى همراهى مشركان ، اقامت در بلاد شرك و هشيار بودن در مقابل شرك خفى ، در فصل دوم آمده است .
فصل سوم ، ويژه «گناه» است و بيان نقش تخريبى آن در شخصيت انسانى ، با عناوينى چون : گناهانى كه آمرزيده نمى شوند ، گناهان بزرگ ، اصرار بر گناه ، آثار


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
60

از سركشى هاى «شكم» و ... ، «گذشت» و اهمّيت آن و ارج و والايى اش به هنگام قدرت و توانايى ، «غيرت» و جايگاه آن در سلامت جامعه ، «قرض دادن» و مسائل مرتبط با آن ، «استوارگامى» و آثار آن ، موضوعاتى هستند كه در فصل هاى بيست و ششم تا سى و سوم ، گزارش شده اند . «اِكرام (بخشندگى)» ، آن كه بايد بدو اكرام شود ، آن كه شايسته اكرام نيست ، كريم ترينِ انسان ها ، «مروّت (مردانگى و جوان مردى)» ، ابعاد و مصاديق آن ، و اين كه «نصيحت» چيست و نشانه هاى آن كدام است ، در فصل هاى بعدى آمده است .
«فراغت» ، «آسودگى» و «آسايش» در زندگى انسان در كنار تلاش و كوشش ، كه بايد برخاسته از نظم استوار و چينش دقيق امور زندگى بشر باشد و «الگوگيرى» از نظمِ پيامبر خدا ، موضوعات بعدى است .
در فصل سى و هفتم ، سخن از «انفاق» است و ابعاد آن ، و از ضرورت انفاق در راه خدا براى گسترش طاعت الهى ، و هشدار نسبت به اين كه اگر مال در راه طاعت ، انفاق نشود ، در مسير معصيت ، تباه خواهد شد .
زندگانى اجتماعى انسان بر پيوندها و وعده ها و همدلى ها و همراهى ها ، وفاى به عهد و ارج و عظمت آن استوار است كه در فصل سى و نهم ، حكمت هايى در اين باره آمده است و آن گاه ، سخن از «وقار» است و «فروتنى» ، ادبِ تواضع ، تواضع براى خدا و تأكيد بر تن زدن از فروتنى در برابر ثروتمندان به خاطر ثروتمندى آنها ، و پيوند استوار ميان فروتنى و فراز آمدن ؛ يعنى خداوند ، هر آن كه را تواضع كند و براى خداوند چنين كند ، بر مى كشد .
در فصل چهل و يكم ، از «توكّل» سخن رفته است و احاديث نبوى در تفسير توكّل ، چهره نمايى از «توكّل كنندگان» ، آثار توكّل ، آداب آن و سرانجام ، چگونگى

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6937
صفحه از 568
پرینت  ارسال به