35
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

قدر و ويژگى هاى آن ، در ادامه آمده است و آن گاه ، «بَدا در قضا» و موجبات آن . سپس اين كه تقدير سعادت و شقاوت چيست ، با رواياتى از پيامبر صلى الله عليه و آله كه اين عنوان را تبيين مى كنند ، در فصل هفتم آمده است ، با گزارش احاديث نشانگر نقش انسان در حركت و صيرورت او ، و نيز زمينه ها و عوامل سعادت ، چهره نمايى سعادتمندان و زمينه ها و بسترهاى شقاوت انسان و نشانه هاى شقاوت . رضا و خشنودى به قضاى الهى و آثار آن ، فصول پايانى اين باب است .

باب چهارم : محبّت خدا

دوست داشتن خداوند و تقرّب جُستن به او ، از برترين و ارجمندترين آموزه هاى اديان الهى ، بويژه اسلام است . آموزه هاى نبوى در اين باب ، بسى دل انگيز و روح پرور است .
اين باب ، با «ترغيب به دوست داشتن خداوند» آغاز مى شود و با گزارش ريشه هاى محبّت ، ادامه مى يابد . در فصل سوم نيز از اين حقيقت سخن مى رود كه چگونه و چه سان مى توان حبّ الهى را فرا چنگ آورد و با متخلّق شدن به چه خُلق و خوها و آراسته شدن به چه حالت ها و عمل كردن به چه امورى مى توان به «محبّت خداوند» دست يافت . عناوين اين فصلِ بسيار خواندنى و دل نواز ، با احاديث نبوى درباره «توبه» آغاز مى شود و با روايات درباره «اطاعت خداوند» ادامه مى يابد و عناوينى ديگر از جمله : مكارم اخلاق ، محاسن اعمال ، و در آخر ، دوست داشتنى ترين چيزها نزد خداوند و دوست داشتنى ترينِ مردمان نزد خداوند و ... معرّفى شده است . پايان بخش اين فصل ، تحليلى است شايان توجّه با عنوان «معناى محبّت خداوند نسبت به بنده» ، درباره بيان چگونى محبّت خداوند نسبت به بنده ، كه اين نعمت ، پاكان و نيكان و رهروان حقيقت را گوارا باد! «هنيئا لأربابِ النَّعيمِ نَعيمُهُم!» .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
34

گزارش شده است . عنوان فصل دوم از باب دوم ، «شناخت خداوند به يگانگى» است و در آن آمده كه پاداش توحيد ، بهشت است ، عقيده به يگانگى خداوند ، دژ استوار الهى و سبب مغفرت و رستگارى است و پس از اين همه ، تفسيرى است درباره توحيد و ابعاد آن : توحيد در خالقيت ، ربوبيت و عبادت ، و برترين مراتب توحيد .
فصل سوم ، ويژه شناخت اسما و صفات الهى است كه با سخنى درباره تعداد آنها آغاز مى شود و با تحليلى از معناى «اسم اعظم» ، ادامه مى يابد و آن گاه در پرتو آيات و روايات ، اين صفات ، گزارش مى شوند ، بدين سان كه عناوين بر پايه حروف الفباست و در آغاز تمام عناوين ، ابتدا عنوان توضيح داده شده است و آن گاه ، آيات و روايات نبوى مرتبط ، مانند : اَحَد ، بارئ ، بديع و ... گزارش شده است . فصل چهارم ، ويژه صفات سلبيه خداوند است و در فصل پنجم اين باب ، از «عدل الهى» سخن رفته است . معناى عدل ، ملازمه بين عدالت و حكمت ، و سرانجام ، سخن درباره دشوارى و شدّت روزى كه خداوند عدالت گستر با تحقّق عينى عدالت بى رقيبش ، از ستمگران داد ستمشان را خواهد ستاند .

باب سوم : قضا و قدر

اين باب ، ويژه «قضا و قدر» است كه با گزارش احاديث ضرورت ايمان به «تقدير الهى» آغاز مى شود و با تبيين معناى «ايمان به تقدير» ادامه مى يابد و آن گاه ، نقش قضا و قدر در جهان : خلقت عالم ، انسان ... ، و نهى از «تكلّف در دانش و غور در قضا و قدر» و مقصود از آن ، بررسى شده است .
نقش ايمان به تقدير الهى در افعال انسان ، در فصل سوم گزارش شده است ، با تبيين معناى «أمر بين الأمرين» و نكوهش «قَدَريّه» و معناى دقيق آن . انواع قضا و

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6734
صفحه از 568
پرینت  ارسال به