281
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

آغاز حكمت ، ترك لذّت ها و پايان آن ، نفرت از چيزهاى نابود شدنى است .
و نيز مى فرمايد :
حَدُّ الحِكمَةِ الإعراضُ عَن دارِ الفِناءِ ، وَ التَّوَلُّهُ بِدارِ البَقاءِ . ۱ حكمت ، يعنى روى گرداندن از سراى ناپايدار و شيفتگى به سراى ماندگار .
اكنون با تأمّل در نقش حكمت در تكامل انسان ، روشن مى شود كه چرا خداوند متعال ، كالاى دنيا را ، هر چند بزرگ باشد ، اندك و ناچيز مى شمارد و مى فرمايد :
«قُلْ مَتَـعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ . ۲ بگو : كالاى دنيا اندك است» .
امّا حكمت را «خير كثير» مى نامد :
«يُؤْتِى الْحِكْمَةَ مَن يَشَاءُ وَمَن يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِىَ خَيْرًا كَثِيرًا . ۳ به هر كس كه بخواهد ، حكمت مى دهد و هر كه حكمت يابد ، بى گمان ، خيرى فراوان يافته است» .

1.ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ۱۵۵۵ .

2.نساء : آيه ۷۷ .

3.بقره : آيه ۲۶۹ .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
280

كه مى فرمايد :
خَشيَةُ اللّهِ عز و جل رَأسُ كُلِّ حِكمَةٍ . ۱ بيم از خدا ، اساس هر حكمتى است .
حكمت حقيقى ، جاذبه اى است عقلانى و ضدّ كشش هاى نفسانى ۲ كه هر اندازه در جانْ قوّت يابد ، به همان اندازه ، تمايلات نفسانى در انسانْ ضعيف مى شوند ، ۳ تا آن جا كه كاملاً از بين مى روند ۴ و در آن حال ، عقل به طور كامل ، زنده مى گردد و زمام انسان را به دست مى گيرد و از آن پس ، زمينه اى براى انجام دادن كارهاى ناشايست در وجود او باقى نمى مانَد . ۵ در نتيجه ، حكمت با عصمت ۶ همراه مى گردد و در نهايت ، همه ويژگى هاى حكيم و عالم حقيقى براى آدمى حاصل مى گردد و در بالاترين مراتب علم و حكمت ، به والاترين درجات خودشناسى و خداشناسى مى رسد . ۷ در اين مرتبت والا ، دل آدمى از هر چه فانى است ، گسسته مى گردد و به عالم بقا مى پيوندد ، چنان كه سَرورِ حكما و اميرِ عرفا در تفسير حكمت مى فرمايد :
أوَّلُ الحِكمَةِ تَركُ اللَّذّاتِ ، و آخِرُها مَقتُ الفانِياتِ . ۸

1.ر.ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش چهارم : دانش / پژوهشى درباره معناى «دانش» .

2.ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ۱۶۲۲ .

3.ر.ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ۱۵۵۲ .

4.ر.ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش پنجم : حكمت / فصل سوم : آثار حكمت / كاهش شهوت .

5.ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ۱۶۰۳ .

6.ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش پنجم : حكمت / فصل سوم : آثار حكمت / عصمت .

7.ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش پنجم : حكمت / فصل سوم : آثار حكمت / خودشناسى .

8.ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / ح ۱۵۵۷ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7265
صفحه از 568
پرینت  ارسال به