۱۰۹.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خرد مرد را با سه چيز اندازه بگيريد : بلندى ريش وى ، كنيه اش و نوشته نگين انگشترى اش . ۱
۵ / ۳
ويژگى هاى عاقلان
۱۱۰.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :ويژگى خردمند ، آن است كه در برابر حماقت نادان ، بردبارى مى كند ؛ از آن كه بر او ستم كرده ، مى گذرد ؛ نسبت به زيردستان ، فروتنى مى نمايد ؛ با بالادستان ، در جستجوى خوبى ، رقابت مى ورزد ؛ هر گاه خواست سخن بگويد ، مى انديشد تا اگر خوب بود ، بر زبان آورَد و بهره جويد و اگر بد بود ، سكوت كند و سالم بماند ؛ اگر لغزشگاهى برايش پيش آمد ، از خداوند ، سلامت مى طلبد و دست و زبان خود را نگه مى دارد ؛ اگر فضيلتى ديد ، به سرعت از آن بهره مى گيرد ؛ حيا از او جدا نمى شود و آزمندى از او آشكار نمى گردد . اينها ويژگى هاى دهگانه اى هستند كه خردمند ، با آنها شناخته مى شود .
۱۱۱.پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در توضيح آنچه از خرد سرچشمه مى گيرد ـ: از متانت و سنگينى [ـِ خردمند] ، مهربانى ، دورانديشى ، باز گرداندن امانت ، ترك خيانت ، راستگويى ، پاك دامنى ، سالم نگه داشتن ثروت ، آمادگى در برابر دشمن ، باز داشتن[ـِ ديگران] از زشتى و كنار نهادن ابلهى ، سرچشمه مى گيرند . اينها ، ويژگى هايى هستند كه از متانت ، نصيب خردمند مى شوند . پس خوشا به حال كسى كه با وقار باشد و سَبُك سَر و نادان نباشد و ببخشايد و بگذرد !
۱۱۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :همانا خردمند ، كسى است كه امر و نهى الهى را از او دريافت كند [ و از بصيرت الهى برخوردار باشد] .
