509
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم

۳۰۵۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :هر كس زمام امرى از امور مسلمان را به دست گيردو كسى را جانبدارانه بر آنان امير گردانَد ، لعنت خدا بر او باد! و خداوند، توبه و عدالتى را از او نمى پذيرد تا آن كه به دوزخش بَرَد و هر كس قُرُقگاه خدا را به كسى ببخشد ، به قُرُقگاه خداوند، به ناحق تجاوز كرده است و لعنت خدا بر او باد !

۳۰۵۶.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :فرمان روا ، سرپرست كسانى است كه سرپرستى ندارند .

۳۰۵۷.تفسير القمّى :علّت آن كه سه سهم از خمس ، تنها به امامْ اختصاص يافته، آن است كه خداوند، او را همانند پيامبر ، ملزم به سرپرستى و تربيت يتيمان ، و تأمين هزينه مسلمانان، پرداخت بدهى آنان و بُردنشان به حج و جهاد كرده است. اين، فرموده پيامبر خداست آن گاه كه خداوند ، اين آيه را به او فرو فرستاد : «پيامبر ، نسبت به مؤمنان ، از خودشان سزاوارتر است و همسرانش مادران ايشان اند» . و او پدر آنان است . پس چون خداوند او را پدرِ مؤمنان قرار داد ، همان وظيفه را يافت كه پدر نسبت به فرزند دارد» .
در اين هنگام فرمود : «هر كس از خود، دارايى اى بر جاى گذارَد ، از آنِ وارثان اوست و هر كس بدهكارى يا عائله اى برجاى گذارد، [پرداخت بدهكارى و سرپرستى عائله] بر عهده زمامدار است . بنا بر اين، امام، همان وظيفه اى را دارد كه پيامبر داشت . از اين رو، سه سهم خمس، متعلّق به او شد .

ر . ك : ص ۵۰۱ (پرداخت بدهى تنگ دست) .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم
508

۳۰۵۵.عنه صلى الله عليه و آله :مَن وَلِيَ مِن أمرِ المُسلِمينَ شَيئا فَأَمَّرَ عَلَيهِم أحَدا مُحاباةً ، فَعَلَيهِ لَعنَةُ اللّه ِ ، لا يَقبَلُ اللّه ُ مِنهُ صَرفا ولا عَدلاً حَتّى يُدخِلَهُ جَهَنَّمَ . ومَن أعطى أحَدا حِمَى اللّه ِ ۱ فَقَدِ انتَهَكَ في حِمَى اللّه ِ شَيئا بِغَيرِ حَقِّهِ ، فَعَلَيهِ لَعنَةُ اللّه ِ . ۲

۳۰۵۶.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :السُّلطانُ وَلِيُّ مَن لا وَلِيَّ لَهُ . ۳

۳۰۵۷.تفسير القمي :إنَّما صارَت لِلإِمامِ وَحدَهُ مِنَ الخُمسِ ثَلاثَةُ أسهُمٍ ، لِأَنَّ اللّه َ قَد ألزَمَهُ ما أَلزَمَ النَّبِيَّ مِن تَربِيَةِ الأَيتامِ ، ومُؤَنِ المُسلِمينَ ، وقَضاءِ دُيونِهِم ، وَحَملِهِم فِي الحَجِّ وَالجِهادِ ، وذلِكَ قَولُ رَسولِ اللّه ِ صلى الله عليه و آله لَمّا أنزَلَ اللّه ُ عَلَيهِ : «النَّبِىُ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنفُسِهِمْ وَ أَزْوَ جُهُ أُمَّهَـتُهُمْ» ۴ وهُوَ أبٌ لَهُم ، فَلَمّا جَعَلَهُ اللّه ُ أباً لِلمُؤمِنينَ لَزِمَهُ ما يَلزَمُ الوالِدَ لِلوَلَدِ .
فَقالَ عِندَ ذلِكَ : مَن تَرَكَ مالاً فَلِوَرَثَتِهِ ، ومَن تَرَكَ دَينا أو ضَياعا ۵ فَعَلَى الوالي ، فَلَزِمَ الإِمامَ ما لَزِمَ الرَّسولَ ، فَلِذلِكَ صارَ لَهُ مِنَ الخُمسِ ثَلاثَةُ أسهُمٍ . ۶

راجع : ص ۵۰۰ (قضاء دين المعسر) .

1. حِمَى اللّه ورسوله : ما يُحمى للخيل التي تُرصَد للجهاد ، والإبل التي يُحمَل عليها في سبيل اللّه ، وإبل الزكاة وغيرها (اُنظر النهاية : ج ۱ ص ۴۴۷ «حما») .

2. مسند ابن حنبل : ج ۱ ص ۲۴ ح ۲۱ عن أبي بكر .

3. سنن أبي داوود : ج ۲ ص ۲۲۹ ح ۲۰۸۳ عن عائشة و ج ۱ ص ۵۴۰ ح ۲۲۶۰ عن ابن عبّاس .

4. الأحزاب : ۶ .

5. الضَّياعُ : العِيالُ (النهاية : ج ۳ ص ۱۰۷ «ضيع») .

6. تفسير القمّي : ج ۱ ص ۲۷۸ ، بحار الأنوار : ج ۹۶ ص ۱۹۸ ح ۳ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6707
صفحه از 568
پرینت  ارسال به