283
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم

۵۲۹۴.المعجم الكبيرـ به نقل از اسد بن وداعه ـ: مردى به نام جُزء ، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت: اى پيامبر خدا! خانواده ام مرا خشمگين مى سازند . با چه چيزى آنان را مجازات كنم ؟
فرمود : «درگذر» .
سپس بار دوم گفت ، تا اين كه سه بار تكرار كرد .
پيامبر خدا فرمود : «پس اگر مجازات مى كنى ، فقط به اندازه اشتباه ، مجازات كن و از [زدن به] صورت، بپرهيز» .

ب ـ قاطعيت و عدم سازشكارى

قرآن

«اى كسانى كه ايمان آورده ايد! خودتان و كسانتان را از آتشى كه سوختِ آن، مردم و سنگ هاست، حفظ كنيد. بر آن [ آتش ] ، فرشتگانى خشن [ و ]سختگير [ گمارده شده ]اند كه از آنچه خدا به آنان دستور داده، سرپيچى نمى كنند و آنچه را كه دستور دارند، انجام مى دهند».

حديث

۵۲۹۵.صحيح مسلمـ به نقل از ابو هريره ـ: وقتى اين آيه نازل شد كه : «و خويشان نزديكت را هشدار ده» ، پيامبر خدا ، قريش را دعوت كرد و آنان جمع شدند . سپس به همه و به يكايك فرمود : «اى فرزندان كعب بن لُؤَى ! ۱ خودتان را از آتش ، نجات دهيد .
اى فرزندان مُرّة بن كعب ! ۲ خودتان را از آتش ، نجات دهيد .
اى فرزندان عبد شمس ! خودتان را از آتش ، نجات دهيد .
اى فرزندان عبد مناف ! خودتان را از آتش ، نجات دهيد .
اى فرزندان هاشم ! ۳ خودتان را از آتش ، نجات دهيد .
اى فرزندان عبد المطّلب ! ۴ خودتان را از آتش ، نجات دهيد .
اى فاطمه ! ۵ خودت را از آتش ، نجات ده ؛ چرا كه من از جانب خداوند ، هيچ چيز را براى شما تضمين نمى كنم ، جز اين كه شما حقّ خويشاوندى اى داريد كه من بدان، با شما [در دنيا ]ارتباط دارم [و به كار آخرت نمى آيد]».

1.كعب بن لؤى ، جدّ هفتم پيامبر خداست .

2.مرّة بن كعب ، جدّ ششم پيامبر خداست .

3.هاشم ، پسر بزرگ عبد مناف بود كه بعد از پدر ، شرافتى فراوان يافت و سروَر بطحا گشت . وى ، جدّ دوم پيامبر خداست .

4.عبد المطّلب ، فرزند هاشم است كه در ميان قومش سيادت و رياستى فراگير يافت و به توحيد و معاد ، باور داشت . لذا او را ابراهيمِ دوم ناميدند . وى ، جدّ اوّل پيامبر خداست .

5.نظر به اين كه فاطمه زهرا عليهاالسلام در اين تاريخ (يوم الدار / سال سوم بعثت) ، يا متولّد نشده بوده و يا طفلى بيش نبوده است ، محتمل است كه مقصود از «فاطمه» در اين جا ، فاطمه اى ديگر از قريش يا بنى هاشم (مثل : فاطمه بنت اسد ، مادر خوانده پيامبر خدا) باشد . م .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
282

۵۲۹۴.المعجم الكبير عن أسد بن وداعة :أنَّ رَجُلاً يُقالُ لهُ : «جُزءٌ» أتَى النَّبِيَ صلى الله عليه و آله فَقالَ : يا رَسولَ اللّهِ، إنَّ أهلي يُغضِبونّي فَبِمَ اُعاقِبُهُم؟ فَقالَ : تَعفو، ثُمَّ قالَ الثّانِيَة، حَتّى قالَها ثَلاثا، قالَ : فَإِن عاقَبتَ فَعاقِب بِقَدرِ الذَّنبِ ، وَاتَّقِ الوَجهَ. ۱

ب ـ الصَّلابَةُ وعَدَمُ المُداهَنَةِ

الكتاب

« يَـأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ قُواْ أَنفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلَـئِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا يَعْصُونَ اللَّهَ مَآ أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ » . ۲

الحديث

۵۲۹۵.صحيح مسلم عن أبي هريرة :لَمَّا اُنزِلَت هذِهِ الآيَةُ : «وَ أَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ » ۳ دَعا رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله قُرَيشا فَاجتَمَعوا ، فَعَمَّ وخَصَّ ، فَقالَ :
يا بَني كَعبِ بنِ لُؤيٍ ۴ ! أنقِذوا أنفُسَكُم مِنَ النّارِ .
يا بَني مُرَّةَ بنِ كَعبٍ ۵ ! أنقِذوا أنفُسَكُم مِنَ النّارِ .
يا بَنِي عَبدِ شَمسٍ! أنقِذوا أنفُسَكُم مِنَ النّارِ .
يا بَني عَبدِ مَنافٍ! أنقِذُوا أنفُسَكُم مِنَ النّارِ .
يا بَني هاشِمٍ ۶ ! أنقِذُوا أنفُسَكُم مِنَ النّارِ .
يا بَني عَبدِ المُطَّلِبِ ۷ ! أنقِذوا أنفُسَكُم مِنَ النّارِ .
يا فاطِمَةُ! أنقِذي نَفسَكِ مِنَ النّارِ؛ فَإِنّي لا أملِكُ لَكُم مِنَ اللّهِ شَيئا ، غَيرَ أنَّ لَكُم رَحِما سَأَبُلُّها بِبِلالِها ۸ . ۹

1.المعجم الكبير : ج ۲ ص ۲۶۹ ح ۲۱۳۰ .

2.التحريم : ۶ .

3.الشعراء : ۲۱۴.

4.. كعب بن لؤي ، الجدّ السابع لرسول اللّه صلى الله عليه و آله .

5.. مرّة بن كعب الجدّ السادس لرسول اللّه صلى الله عليه و آله .

6.. هاشم ، الابن الأكبر لعبد مناف الّذي اكتسب شرفا كبيرا بعد أبيه وأصبح سيّد البطحاء ، وهو الجدّ الثاني للنبيّ صلى الله عليه و آله .

7.. عبدالمطّلب ، ابن هاشم اكتسب بين قومه سيادة ورئاسة واسعة جدّا، وكان يؤمن بالتوحيد والمعاد ، ولذلك سمّي إبراهيم الثاني ، وهو الجدّ الأوّل لرسول اللّه صلى الله عليه و آله .

8.إنّ لكم رحما سأُبلّها ببلالها : أي أصلكم في الدنيا ولا اُغني عنكم من اللّه شيئا (النهاية : ج ۱ ص ۱۵۳ «بلل»).

9.صحيح مسلم : ج ۱ ص ۱۹۲ ح ۳۴۸ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5382
صفحه از 524
پرینت  ارسال به