373
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم

اسلام ، تنيده شده و اجراى كامل و دقيق قوانين الهى در زندگى ، سلامت جسم و جان انسان را به همراه دارد. ۱
امام رضا عليه السلام ، درباره حكمت مقرّرات الهى و آنچه حلال و حرام شده است ، مى فرمايد :
إنّا وَجَدنا كُلَّ ما أحَلَّ اللّهُ ـ تَبارَكَ وتَعالى ـ فَفيهِ صَلاحُ العِبادِ وبَقاؤُهُم ، و لَهُم إلَيهِ الحاجَةُ الَّتى لا يَستَغنونَ عَنها ، و وَجَدنَا المُحَرَّمَ مِنَ الأَشياءِ لا حاجَةَ بِالعِبادِ إلَيهِ و وَجَدناهُ مُفسِدا داعِيا لِلفَناءِ وَالهَلاكِ . ۲
ما مى بينيم هر آنچه خداوند ـ تبارك و تعالى ـ حلال كرده ، در آن ، صلاح و بقاى بندگان است و آنان بِدان نيازى گريزناپذير دارند ، و مى بينيم هر آنچه حرام شده است ، بندگان ، بِدان نيازى ندارند و مى بينيم كه [حرام ها] موجب تباهى و زمينه نابودى اند .
در اين سخن ، امام عليه السلام تصريح مى فرمايد كه آنچه در مقرّرات الهى در زمينه هاى مختلف (مانند: خوردن ، آشاميدن ، ازدواج و ...) ، حلال شمرده شده ، چيزهايى هستند كه مردم براى تأمين سلامت ، رفاه و آسايش خود ، بِدان نياز دارند و مصالح زندگى و بقاى آنها وابسته به آن است و به عكس ، آنچه تحريم شده ، چيزهايى هستند كه نه تنها مورد نياز مردم نيستند ، بلكه به زيان سلامت و آسايش آنان و موجب هلاكت آنهايند .

1.. به استثناى مواردى كه حكمت الهى به دليل مسائل تربيتى ، بيمارى فردى را اقتضا نمايد (ر. ك : ص ۵۰۵ سخنى درباره حكمت بيمارى ها) .

2.. علل الشرائع : ص ۵۹۲ ، بحار الأنوار : ج ۶۵ ص ۱۶۶ . نيز ، ر. ك : ج۱ ص۸۵ ح ۶۵ .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم
372

احكام و قوانين اسلامى چه جايگاهى دارد؟

جايگاه طبّ پيشگيرى در اسلام

بررسى متون اسلامى به روشنى نشان مى دهد كه يكى از اهداف اصلى و حكمت هاى مهمّ احكام و مقرّرات اسلامى ، طبّ پيشگيرانه ، از طريق پيشگيرى از بيمارى ها و تأمين سلامت انسان است . خداوند متعال ، تصريح مى كند كه قرآن و برنامه هاى نورانى و حياتبخش آن ، جامعه بشر را به راه هاى تأمين سلامت ، ره نمون مى گردد:
« يَهْدِى بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَ نَهُو سُبُلَ السَّلَـمِ . ۱ خداوند ، هر كه را از خشنودى او پيروى كند ، به وسيله آن [كتاب] به راه هاى سلامت ، ره نمون مى شود » .
بدين سان ، انسان مى تواند با پيوند با خدا و برنامه هايى كه او براى زندگى بشر ارائه كرده ، به بزرگ ترين نعمت هاى الهى دست يابد و نه تنها آخرت ، بلكه سلامت و سعادت و خوش بختى دنياى خود را نيز تأمين نمايد:
« مَّن كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِندَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْأَخِرَةِ . ۲ هر كس پاداش دنيا مى خواهد ، [بداند كه] پاداش دنيا و آخرت ، نزد خداست » .
بر اين پايه ، در اسلام ، آنچه براى سلامت جسم و يا جان ، خطرناك و زيانبار است ، حرام يا مكروه است و آنچه براى سلامت انسان ، لازم و مفيد است ، واجب يا مستحب است و آنچه سود و يا زيانى براى جسم و يا جان ندارد ، مباح شناخته شده است . اين بدان معناست كه طبّ پيشگيرى ، در متن مقرّرات و احكام پنجگانه

1.. مائده : آيه ۱۶ .

2.. نساء : آيه ۱۳۴ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7060
صفحه از 573
پرینت  ارسال به