107
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم

۱۰۲۵۲.الأدب المفردـ به نقل از قيس بن عاصم سعدى ـ: نزد پيامبر خدا رفتم . فرمود : «اين ، مهترِ باديه نشينان است» .
گفتم: اى پيامبر خدا! چيست آن مالى كه مرا در آن ، [گناه و] مجازاتى از بابت نيازمند و ميهمانى نخواهد بود ؟
پيامبر خدا فرمود : «مال خوب ، چهل بخش است و افزون بر آن ، شصت بخش ؛ و واى بر دارندگان مالِ صدها بخشى ، مگر آن كه بخش گرامىِ مالش را بخشش كند ، افزون را انفاق نمايد ، حيوان فربِهش را قربانى نمايد ، و [هم ]خود بخورَد و [افراد ]قناعت پيشه و دريوزه گر را [نيز] بخورانَد!» .
گفتم: اى پيامبر خدا! چه خوش است اين اخلاق . در سرزمينى كه من ساكنم ، از فراوانىِ چارپايان ، جاى سكونت برايم نمانده است .
فرمود: «چگونه بخشش مى كنى؟» .
گفتم : شتر جوان را و [نيز] شتر سالدار را مى بخشم .
فرمود: «ماده شتر يا ميش را چگونه به بهره كشى مى دهى؟» .
گفت [م] : صد [به صد ]به بهره كشى مى دهم .
فرمود: «چگونه حيوان را براى باردارسازى مى دهى؟» .
گفت [م] : مردم با ريسمان هاشان روانه مى شوند و كسى از شترى كه مهارش را گرفته ، باز داشته نمى شود . پس او حيوانى را كه پيشش بيايد ، مى گيرد ، و با خود ، مى بَرَد .
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «مال تو برايت دوست داشتنى تر است ، يا مالِ اطرافيانت؟» .
گفت [م] : «مال خودم» .
فرمود : «جز اين نيست كه از مالت ، آن بخش از آنِ توست كه مى خورى و فانى مى كنى ، يا مى بخشى و جارى مى سازى ؛ و باقى مانده اش از آنِ اطرافيان توست» .
پس گفتم: بدين سان ، ناچار بايد پس از بازگشت ، تعداد آنها را بكاهم .

۱۰۲۵۳.امام زين العابدين عليه السلام :پيامبر صلى الله عليه و آله در پايان خطبه اش مى فرمود: «خوشا بر آن كه اخلاقش خوش ، سرشتش پاك ، باطنش به سامان ، و آشكارش نيك باشد ، افزونىِ مالش را انفاق كند ، از سخنِ زياده در گذرد ، و از درون خويش با مردم انصاف ورزد!» .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم
106

۱۰۲۵۲.الأدب المفرد عن قيس بن عاصم السعديّ :أتَيتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله فَقالَ : هذا سَيِّدُ أهلِ الوَبَرِ ، فَقُلتُ : يا رَسولَ اللّهِ ، مَا المالُ الَّذي لَيسَ عَلَيَّ فيهِ تَبِعَةٌ مِن طالِبٍ ولا مِن ضَيفٍ ؟ فَقالَ رَسولُ اللّهِ : نِعمَ المالُ أربَعونَ ، وَالكَثرَةُ سِتّونَ ، ووَيلٌ لِأَصحابِ المِئينَ! إلّا مَن أعطَى الكَريمَةَ ، ومَنَحَ الغَزيرَةَ ، ونَحَرَ السَّمينَةَ ؛ فَأَكَلَ وأطعَمَ القانِعَ وَالمُعتَرَّ . قُلتُ : يا رَسولَ اللّهِ ، ما أكرَمَ هذِهِ الأَخلاقَ! لا يُحَلُّ بِوادٍ أنَا فيهِ مِن كَثرَةِ نَعَمي .
فَقالَ : كَيفَ تَصنَعُ بِالعَطِيَّةِ ؟ قُلتُ : اُعطِي البَكرَ واُعطِي النّابَ . قالَ : كَيفَ تَصنَعُ فِي المَنيحَةِ ؟ قالَ : إنّي لَأَمنَحُ المِائَةَ . قالَ : كَيفَ تَصنَعُ فِي الطَّروقَةِ ؟ قالَ : يَغدُو النّاسُ بِحِبالِهِم ، ولا يوزَعُ رَجُلٌ مِن جَمَلٍ يَختَطِمُهُ ، فَيُمسِكَ ما بَدا لَهُ ، حَتّى يَكونَ هُوَ يَرُدُّهُ .
فَقالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله : فَمالُكَ أحَبُّ إلَيكَ أم مَواليكَ ؟ قالَ : مالي . قالَ : فَإِنَّما لَكَ مِن مالِكَ ما أكَلتَ فَأَفنَيتَ ، أو أعطَيتَ فَأَمضَيتَ ، وسائِرُهُ لِمَواليكَ . فَقُلتُ : لا جَرَمَ ، لَئِن رَجَعتُ لَاُقِلَّنَّ عَدَدَها . ۱

۱۰۲۵۳.الإمام زين العابدين عليه السلام :كانَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَقولُ في آخِرِ خُطبَتِهِ : طوبى لِمَن طابَ خُلُقُهُ ، وطَهُرَت سَجِيَّتُهُ ، وصَلُحَت سَريرَتُهُ ، وحَسُنَت عَلانِيَتُهُ ، وأنفَقَ الفَضلَ مِن مالِهِ ، وأمسَكَ الفَضلَ مِن قَولِهِ ، وأنصَفَ النّاسَ مِن نَفسِهِ . ۲

1.. الأدب المفرد : ص ۲۸۰ ح ۹۵۳ ؛ الأمالي للسيّد المرتضى : ج ۱ ص ۷۲ نحوه .

2.. الكافي : ج ۲ ص ۱۴۴ ح ۱ عن أبي حمزة الثمالي ، بحار الأنوار : ج ۶۹ ص ۴۰۰ ح ۹۴ وج ۷۵ ص ۳۰ ح ۲۲ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7303
صفحه از 573
پرینت  ارسال به