1. . شريف رضى مى گويد : اين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله كه : «مؤمن ، در يك روده مى خورد و كافر ، در هفت روده»، مَجاز است و مراد ، آن است كه مؤمن در خوردن ، به اندازه اى كه رفع حاجت كند ، بسنده مى نمايد و قصدش از خوردن ، لذّت بردن و پاسخ دادن به خواهش نفْس نيست . بنا بر اين ، از فرط قناعت و بيزارى از پُرخورى ، گويا با يك روده مى خورد ؛ ولى كافر ، چون پُرخور و شكمباره است و بر خلاف مؤمن ، در پىِ به دست آوردن حُطام دنيوى است و نقد دنيا را مى طلبد و به آينده آن آرزومند نيست ـ و از همين رو، بنده لذّت است و در فرمانبرى از شهوت و خواهش هاى نفسانىِ خويش مى كوشد ـ ، گويا با هفت روده مى خورد ؛ چرا كه خوردنش براى لذّت بردن است و شكمبارگى و نه رفع حاجت .

1. كنز العمّال : ج ۱۵ ص ۲۶۱ ح ۴۰۸۶۹ نقلاً عن الفردوس عن ابن عبّاس .

2. الرُّغْب : كثرة الأكل وشدّة النَّهْمة والشَّرَه (لسان العرب : ج ۱ ص ۴۲۳ «رغب») .

3. الدعاء للطبراني : ص ۴۱۳ ح ۱۳۹۶ عن أبي سعيد .

4. سنن ابن ماجة : ج ۲ ص ۱۱۱۱ ح ۳۳۴۹ عن المقدام بن معديكرب؛ المحاسن : ج ۲ ص ۲۲۲ ح ۱۶۶۸ عن الإمام الصادق عليه السلام نحوه ، بحار الأنوار : ج ۶۶ ص ۳۳۵ ح ۱۹ .

5. قال الشريف الرضي : قوله عليه الصلاة والسلام : «المؤمن يأكل في معاءٍ واحد ، والكافر يأكل في سبعة أمعاء» : وهذا القول مجاز ، والمراد أنّ المؤمن يقنع من مطعمه بالبُلغ [أي الكفاية ]الّتي تمسك الرمق ، وتقيم الأوَد [أي العِوَج] ، دون المآكل الّتي يقصد بها وجه اللذّة ، ويقضي بها حقّ الشهوة ، فكأنّه يأكل في معاءٍ واحد لفرط الاقتصار ، وكراهة الاستكثار . وأمّا الكافر فإنّه لتبحبحه في المآكل ، وتنقّله في المطاعم ، وتوخّيه ضدّ ما يتوخّاه المؤمن من إحراز حطام الدنيا الّتي يطلب عاجلها ولا يأمل آجلها ، فهو عبد فيها للذّته ، وكادح في طاعة شهوته ، كأنّه يأكل في سبعة أمعاء؛ لأنّ أكله للذّة لا للبُلغة ، وللنهمة لا للمُسكة (المجازات النبويّة : ص ۳۷۶ ح ۲۹۱) .

6. الكافي : ج ۶ ص ۲۶۸ ح ۱ ، بحار الأنوار : ج ۶۶ ص ۳۳۷ ح ۳۱ .

7. صحيح البخاري : ج ۵ ص ۲۰۶۱ ح ۵۰۷۸ عن ابن عمر ؛ الخصال : ص ۳۵۱ ح ۲۹ عن محمّد بن أبي عمير عن بعض أصحابنا عن الإمام الصادق عليه السلام عنه صلى الله عليه و آله ، بحار الأنوار : ج ۶۶ ص ۳۲۵ ح ۱ .