فصل پنجم: آداب غذا خوردن
۵ / ۱
شستن دست ها پيش و پس از غذا
۱۲۸۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :شستن [دست ها] ۱ پيش و پس از غذا ، شفايى براى تن و مايه بركت در روزى است .
۱۲۸۳.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :شستن [دست ها] پيش از غذا ، فقر را دور مى كند و شستن [ دست ها ] پس از غذا ، اندوه ۲ را مى راند و چشم را سلامت مى دهد .
۱۲۸۴.الأمالىـ به نقل از هشام بن سالم ، از امام صادق عليه السلام ، از پدرانش عليهم السلام ـ: «پيامبر خدا فرمود : هر كس از اين خرسند مى شود كه خير و بركت
خانه اش بسيار باشد ، در هنگام آورده شدن غذا وضو بسازد ؛ و هر كس پيش و پس از غذا وضو بسازد ، در گشايشِ روزى بِزيَد و از هر بلايى در تن خويش ، بركنار باشد» .
هشام بن سالم گفت : امام صادق عليه السلام به من فرمود : «اى هشام بن سالم ! مقصود از وضو در اين جا ، شستن دست ها پيش و پس از غذاست» .
1.در متن عربى ، واژه «وضو» به كار رفته است كه در اصل ، به معناى تميزى و پاكى است. مى گويى: وَضُؤَ، يَوْضُؤُ وَضاءَةً . البتّه در شرع، «وضو» ، نامى براى «طهارت جستن و آماده شدن براى نماز» شده است و مى گويى : تَوَضَّأْتُ (وضو گرفتم). نيز واژه «وَضوء» به معناى آبى است كه شخص با آن وضو مى گيرد .
در اين حديث ، واژه «وُضوء» به همان معناى لغوى خود ، يعنى پاكيزگى و تميزى ، به كار رفته و كنايه از شستن دست هاست (بحار الأنوار : ج ۶۶ ص ۳۶۴) . همچنين ، ر .ك : ح ۱۲۸۵ .
2.در الدعوات، مسند الشهاب و بحار الأنوار ، به جاى «الهَمّ (اندوه)» واژه «اللمم» آمده كه به معناى «نوعى ديوانگى» است. اصل اين واژه در زبان عربى ، براى دلالت بر «نزديك شدن يا نزديك بودن به چيزى» به كار رفته است (بحار الأنوار : ج ۶۶ ص ۳۶۴).