111
دانشنامه احاديث پزشكي - جلد دوّم

كردنِ ناظر (اعم از انسان و حيوان) در غذا و آخرين ادب ، صدقه دادن از آن غذا و يا همانند آن .

هشت . آداب غذا خوردن

آداب غذا خوردن ، به چند بخش ، تقسيم مى شود :
بخش اوّل . مواردى كه بايد هنگام خوردن غذا رعايت شوند و آنها عبارت اند از :
الف . تدبّر در اين كه انواع خوراكى هاى مورد نياز انسان ، چگونه در نظام آفرينش پديد آمده اند؟ و چه عواملى دست به دست هم داده اند تا آنچه در سفره نهاده شده ، آماده گردد كه اكنون مى توان با ميل و اشتها از آن استفاده نمود .
ب . آغاز كردن خوردن با نام و ياد آفريدگار مهربان كه انواع غذاهاى مفيد را براى تأمين نيازهاى انسان ، در نظام آفرينش قرار داد . نيز تكرار نام خدا به هنگام خوردن هر نوع غذا ، و تكرار آن هرگاه كه در ميان غذا خوردن ، سخن گفته شود ، و همچنين شكرگزارى فراوان در هنگام خوردن .
ج . آغاز كردن غذا با نمك ، ۱ البتّه در صورتى كه خوردن نمك براى انسان ضرر نداشته باشد .
د . آغاز كردن از سبُك ترين غذاها .
ه . نخوردن غذاى داغ و خوردن غذاى نيم گرم ، پيش از آن كه سرد شود .
و . خوردن با دست راست .
ز . كوچك گرفتن لقمه .
ح . خوب جويدن غذا .

1.ممكن است توصيه روايات به «خوردن نمك در آغاز و پايان غذا» براى مناطقى باشد كه به دليل عرق ريزىِ فراوان ، نمك بدن كاسته مى شود و يا براى ضدّ عفونى كردن دهان باشد . البتّه ظاهر روايات فراوانى كه به اين معنا توصيه كرده اند ، اين است كه خوردن اندكى نمك قبل و پس از غذا ، براى كسانى كه بيمارند ، مفيد است .


دانشنامه احاديث پزشكي - جلد دوّم
110

مى كند ، به نيروى تقوا (پرهيزگارى) و ورع (خويشتن دارى) ضربه مى زند ، حجاب تيزهوشى است ، و دل را سخت و تاريك مى سازد .
شخص پُرخور ، خواب هاى آشفته مى بيند و هنگام عبادت ، احساس كسالت مى نمايد . از اين رو ، عبادتش اندك است و از بساط قُرب حضرت حق ، دور .
و سرانجام ، سيرى در دنيا ، موجب گرسنگى در آخرت خواهد شد .

پنج . مقدار خوراك مفيد

براى پيشگيرى از زيان هاى پُرخورى و بهره گيرى از منافع كم خورى ، پيشوايان اسلام توصيه كرده اند كه انسان ، پيش از آن هنگام كه اشتها دارد ، چيزى نخورد و قبل از آن كه اشتهايش كاملاً از بين رفته ، از خوردن ، دست بكشد : «كُلْ وَأَنْتَ تَشْتَهى ، وَأَمْسِكْ وَأَنْتَ تَشْتَهى» .

شش . برترين خوراكى و بهترين سفره

از منظر روايات اسلامى ، برترينِ غذاها ، غذايى است كه داراى چند ويژگى باشد :
اوّل ، آن كه : از دست رنج خودِ فرد ، تهيّه شده باشد ؛
دوم ، آن كه : خانواده او آن را دوست داشته باشند ؛
سوم ، اين كه : بوى آن ، موجب آزار ديگران نباشد .
بهترينِ سفره ها نيز پاكيزه ترين ، حلال ترين و ساده ترينِ آنهاست ؛ سفره اى كه انواع غذاهاى رنگارنگ و گران قيمت ـ كه اهل بيت عليهم السلام از مصرف آنها به خدا پناه مى بردند ـ بر آن چيده نشده باشد .

هفت . آداب سُفره

آدابى كه پيشوايان اسلام براى حضور بر سر سفره غذا توصيه كرده اند ، عبارت اند از : بودن سبزيجات در سفره ، شستن دست ها و خشك نكردن آنها با حوله ، درآوردن كفش ها ، نشستن بر سر سفره با فروتنى ، گرامى داشتنِ نان ، سهيم

  • نام منبع :
    دانشنامه احاديث پزشكي - جلد دوّم
    سایر پدیدآورندگان :
    مرتضي خوش نصيب، محمّد تقي سبحاني نيا، رسول افقي، احمد سعادت فر، حسين صابري
    تعداد جلد :
    2
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    02/01/1383
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7657
صفحه از 568
پرینت  ارسال به