۰.[۲۵] وَقَالَ علیه السّلام: إنَّ اللّهَ عز و جل جَعَلَ صُورةَ المَرْأَةِ فِي وَجْهِهَا، وَصُورَةَ الرَّجُلِ فِي مَنْطِقِهِ.^۱

۰.و فرمود: خداوند متعال، صورت زن را در رُخسار او قرار داده است و صورت مرد را در گفتار او.

۰.[۲۶] وَقَالَ علیه السّلام: لَيْسَ الإِنْسَانُ الصُّورَةَ. إنَّمَا الإِنْسَانُ العَقْلُ؛ يَعْنِي قَالَ اللّهُ تَعَالَى: (يَا أَيُّهَا الإنْسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الكَرِيمِ)، إِلَى قَوْلِهِ: (فِي أَيِّ صُورةٍ مَا شَاءَ رَكَّبَكَ)^۲.^۳

۰.و فرمود: انسان، همین شکل ظاهری نیست. در واقع، انسان فقط همان عقل است.

۰.منظور امیر المؤمنین، فرمایش خداوند متعال است: (ای انسان! چه چیزْ تو را بر پروردگار بزرگوارت گستاخ کرده است [که از دستورهای او اطاعت نمی‌کنی]؟!) تا آن جا که می‌‌فرماید: (در هر صورتی (شکلی) که خواسته، تو را ترکیب کرده است).

۰.[یعنی منظور از "صورت" که این آیه از آن سخن گفته، همان عقل است].

۰.[۲۷] وَقَالَ لِلْحَسَنِ علیه السّلام: إِيَّاكَ وَالأَمَانِيَّ؛ فإِنَّهَا بَضَائِعُ النَّوكَى العَجَزَةِ^۴.^۵

۰.و فرمود: فِسق (گناه‌پیشگی)، باعث سقوط همّت و هار شدن آدمی ا‏ست.

۰.[۲۴] وَقَالَ علیه السّلام: العَفَافُ زِينَةُ الفَقْرِ، وَالشُّكْرُ زِينَةُ الغِنَى، وَالصَّبْرُ زِينَةُ البَلاءِ، وَالتَّواضُعُ زِينَةُ الحَسَبِ، وَالفَصَاحَةُ زِينَةُ الْكَلَامِ، والعَدْلُ زِينَةُ الإيمَانِ، وَالسَّكِينَةُ زِينَةُ العِبَادَةِ، وَالحِفْظُ زِينَةُ الرِّوَايَةِ، وَخَفْضُ الجَنَاحِ زِينَةُ العِلْمِ، وَحُسْنُ الأَدَبِ زِينَةُ العَقْلِ، وَبَسْطُ الوَجْهِ زِينَةُ الحِلْمِ، وَالإِيثَارُ زِينَةُ الزُّهْدِ، وَبَذْلُ المَجْهُودِ زِينَةُ اليَقِينِ، وَكَثْرَةُ البُكَاءِ زِينَةُ الخَوْفِ، وَالتَّقَلُّلُ زِينَةُ القَنَاعَةِ، وَتَرْكُ المَنِّ زِينَةُ المَعْرُوفِ، وَالخُشُوعُ زِينَةُ الصَّلَاةِ، وَتَرْكُ مَا لَا يَعْنِي زِينَةُ الوَرَعِ.^۱

۰.و فرمود: عفت (خویشتنداری)، زینت فقر است. و شکرگزاری، زینتِ بی‏نیازی است. و صبر، زینت بلاست. و تواضع، زینت شرافت خاندانی است. و شیواییِ گفتار، زینت سخن است. و انصاف، زینت ایمان است. و آرامش، زینت عبادت است. و حفظ (قدرت حافظه)، زینتِ روایتگری است. و فروتنی، زینت دانش است. و ادبِ نیکو، زینتِ عقل است. و گشاده‏رویی، زینت بردباری است. و از خودگذشتگی، زینت زهد (بی‏رغبتی به دنیا) است. و تلاش بی‌دریغ، زینت یقین است. و زیادی گریه، زینت ترس از خداست. و کم مصرف بودن، زینت قناعت است. و منّت نگذاشتن، زینت کار نیکوست. و خاكساری، زینت نماز است. و پرهیز از چیزهایی که به انسان ربطی ندارد، زینت پرهیزگاری است.