مؤلف مى گويد در حاشيه نسخه اى از معانى الأخبار تعليقى از استادش آقا محمد بيد آبادى بر حديثى ديده و اين رساله را براى توضيح آن تعليق پرداخته است . حديث مورد نظر چنين است: «حدثنا ابو القاسم على بن احمد ... الدقاق ... عن الحسن بن على عليهم السلام قال قال رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله: ان ابابكر منى بمنزلة السمع و ان عمر منى بمنزلة البصر و ان عثمان بمنزلة الفؤاد . قال و لما كان من الغد دخلتُ عليه و عنده أمير المؤمنين عليه السلام و ابوبكر و عمر و عثمان . فقلت: يا ابة هم السمع و البصر و الفؤاد ... ان اللّه تبارك و تعالى يقول: ان السمع و البصر و الفؤاد كل اولئك كان عنه مسئولا» .
آغاز: الحمد لولى النعمة ... أما بعد فلما ظفرت بمطالعة نسخه معانى الأخبار تشرفت.

نسخه ها:

۹۷۱۶ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: مجموعه طباطبايى ۱۰۲۰ ، آغاز: برابر نمونه ، شكسته نستعليق ، محمد رحيم بن محمد طالقانى ، ۱۲۲۰ق ، رساله دهم مجموعه ، ۱ برگ [فهرست مجلس: ۲۳/۳۰۴].
۹۷۱۷ . بابل ، مدرسه صدر: ۱۶۵ ، آغاز: برابر نمونه ، عبداللّه بن محمد اشرفى ، ۱۲۳۵ ق ، [فهرست مدرسه صدر: ۱۱۴].

۱۶۲۱ . شرح توحيد الصدوق(عربى)

از: محمد على قمى ، امير (قرن ۱۱ ق)

شارح ، نايب الصداره قم و از علماى قرن ۱۱ ق است. اين شرح شرحى كلامى ـ فلسفى ، نسبتا مبسوط است ، با عناوين «متن ـ ش» و «م ـ ش» بر التوحيد شيخ صدوق ، كه مؤلف آن را به درخواست گروهى از مؤمنين از جمله حفيدش جمال الدين محمد نگاشته است. وى به جهت اختصار ، اكثر اسناد را حذف و از قواعد ادبى و نكات بديعى جز در موارد ضرورى ، صرف نظر نموده و در عين حال غوامض و مشكلات الفاظ و معانى را مفصل شرح كرده است.
[الذريعة: ۱۳/۱۵۴ رقم ۵۲۳ ؛ التراث العربى: ۳/۲۷۲] آغاز: الحمد للّه المتفرد بالأزلية و القدم و المتوحد بامتناع الزوال .

بالوالدين» شروع شده و به «باب الإصرار على الذنب» ختم مى گردد . گويا بخشى از صافى فى شرح الكافى ملا خليل قزوينى است .
آغاز نسخه: باب البر بالوالدين اين بابى است در بيان فضيلت نيكى.

نسخه ها:

۹۷۱۳ . قم ، گلپايگانى: ۳۸/۱۸ ، آغاز: برابر نمونه ، به خط مؤلف ، قرن ۱۱ق ، ۱۱۰ برگ [فهرست گلپايگانى ، قديم: ۱/۱۲۲].

۱۶۱۸ . شرح الإهليلجة(عربى)

از: مؤلف ناشناخته

شرحى است بر حديث اهليلجه كه گويا از بحار الأنوار علامه مجلسى انتخاب و نقل شده است .

نسخه ها:

۹۷۱۴ . تهران ، دانشكده ادبيات: حكمت ۲۸۵ ، نسخ ، بدون نام كاتب ، سده ۱۲ و ۱۳ق ، رساله سوم مجموعه [فهرست ادبيات تهران: ۲/۵۸ و ۷۹].

۱۶۱۹ . شرح بعضى از احاديث كافى

از: مؤلف ناشناخته

نسخه ها:

۹۷۱۵ . قم ، گلپايگانى: ۱۶۲/۲۹ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، ۳۳ برگ ، جيبى [فهرست گلپايگانى ، قديم: ۳/۱۱۷].

۱۶۲۰ . شرح تعليقه بر حديث نبوى «إن أبابكر منى بمنزلة السمع ...»(عربى)

از: على بن جمشيد نورى ، ملا ( ۱۲۴۶ ق)