213
قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی

ن.ک: جفری، صص۱۱۷ (اُبَی)، ۳۳۲ (ابن عمر، جعفر صادق). اشاره‌ای به اعراب آخر کلمه « الْمُسْتَقيم» نشده است، که احتمالا باید کسره باشد.

۴۰. صِرَاطَ *الَّذِينَ* أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ‏ / + مَنْ+ (۱[الفاتحة]:۷ / ۳۴، ۳۵، ۳۸، ۴۰ [۵، ۶، ۱۰]). ن.ک: جفری، صص۲۵ (ابن مسعود، زید بن علی)، ۲۲۰ (عمر)، ۲۲۷ (ابن الزبیر)، ۲۴۰ (الاسود بن یزید)، ۲۶۹ (عکرمه)؛ سعد، ص۶۲ (شاگرد امام طبق قرائت رسمی می‌خواند و جعفر صادق[[ع]] او را تصحیح می‌کند)؛ ابن خالویه، ص۱ (ابن مسعود)؛ طبرِسی، ج۱، ص۶۰ (عمر بن خطاب، عمرو بن عبدالله الزبیری، اهل البیت).

۴۱. غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ *وَلاَ* الضَّالِّين / وَغَیْرِ (۱[الفاتحة]:۷ / ۳۵، ۳۶، ۳۸، ۴۰ [۵، ۶، ۱۰]). ن.ک: جفری، صص۱۱۷ (اُبَی)، ۱۸۵ (علی)، ۲۲۰ (عمر)، ۲۲۷ (ابن الزبیر)، ۲۴۰ (الاسود بن یزید)، ۲۶۹ (عکرمة)، ۳۳۲ (جعفر صادق، زید بن علی)؛ قمی، ج۱، ص۲۹؛ طبرِسی، ج۱، ص۶۰ (عمر، علی)؛ ابن طاووس، سعد، ص۱۴۶. بنا بر جفری، این قاریان چنین می‌خوانده‌اند: ‏غَيْرَ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَغَیْرَ الضَّالِّينَ.

۴۲. لَنْ تَنالُوا لْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّون / + مَا+ (۳[آل عمران]:۹۲ / ۱۱۹ [۶]). ن.ک: کلینی، ج۸، ص۱۸۳، ش۲۰۹، نقل‌شده در: کتکانی، ج۱، ص۲۹۷، ش۱، مجلسی، ج۹۲، ص۵۷، ش۳۲، نوری، ص۲۶۶، ش۱۲-۱۳؛ عیاشی، ج۱، ص۱۸۴، ش۸۴، نقل‌شده در: فیض، ج۱، ص۳۲۸، کتکانی، ج۱، ص۲۹۷، ش۳، مجلسی، ج۹۶، ص۱۴۵، ش۱۹، نوری، ص۲۶۶، ش۱۳؛ ابن طاووس، سعد، ص۱۲۱ (از «مجلد عتیق»؛ ن.ک: کلبرگ، ابن طاووس، ص۲۷۷، ش۴۲۰ [[ب.ت: کلبرگ، کتابخانه]])، نقل‌شده در: نوری، ص۲۶۶، ش۸-۱۱.

۴۳. (-) وَیَتَّخِذَ مِنکُم *شهَدَاءَ* / + شَهیدًا+ (۳[آل عمران]: ۱۴۰ / ۱۰۸ [۶]).

۴۴. فَأعْرِض عَنْهُمْ *وَعِظْهُمْ* / + فَقَدْ سَبَقَتْ عَلَیْهِمْ کَلِمَةُ الشِّقَاءِ وَسَبَقَ لَهُمُ الْعَذَابُ+ (۴[النساء]:۶۳ / ۱۴۵ [۷]). ن.ک: کلینی، ج۸، ص۱۸۴، ش۲۱۱، نقل‌شده در: فیض، ج۱، ص۴۳۲، کتکانی، ج۱، ص۳۸۷-۳۸۸، ش۳، نوری،


قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی
212

ج۲، ص۱۸۰، ش۳۶، نقل‌شده در: مجلسی، ج۱۲، ص۳۰۴، ش۱۰۹؛ نعمانی، تفسیر، ص۲۷؛ ابن خالویه، ص۶۴ (الأعرج [=عبد الرحمن بن هرمز، د. ۱۱۷/۷۳۵] و عیسی بن عمر [ابو عمر الثقفی النحوی، د. ۱۴۹/۷۶۶])؛ طبرِسی، ج۱۲، ص۶۴. طبری قرائتِ «یُعصَرُونَ» (به جای یَعصِرونَ) را به قاری‌ای کوفی (یا چند قاری کوفی، «بعضهم») نسبت می‌دهد و می‌گوید که نباید چنین خوانده شود (تفسیر، ج۱۲، ص۲۳۳).... بنا بر جفری (ص۳۳۳)، قرائت جعفر صادق[[ع]] «تُعْصَرونَ» بوده است. بیشتر منابع شیعی «یُعْصَرونَ» را بر مبنای کلمه «المُعْصِرات» ("ابرهای باران‌زا" در ۷۸[الانبیاء]:۱۴) به «یُمْطَرونَ» ("بر آنان باران می‌بارد") تفسیر کرده‌اند.

۳۶. إنَّما أشْکُو *بَثّي وَحُزْني* / + بَثّيَ وَحُزنيَ+  (۱۲[یوسف]:۸۶ / ۲۵۲ [۶]). ن.ک: عیاشی، ج۲، ص۱۸۹، ش۶۳، نقل‌شده در: کتکانی، ج۲، ص۲۶۴، ش۷. ابن مجاهد (ص۳۵۳) می‌گوید نافع کل کلمات سوره یوسف را که با ضمیر اول شخص مفرد به پایان می‌رسند، با فتحه بر روی یاء قرائت می‌کرده است.

۳۷. یَا أیُّهَا *المُدَّثِّرُ* / + المُدَثِّرُ+ (۷۴[المدّثّر]:۱ / ۶۰۷ [۶]). این قرائت منسوب به عِکرِمة است؛ ن.ک: زمخشری، ج۴، ص۱۸۰؛ طبرِسی، ج۲۹، ص۹۲.

۳۸. فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا *يَرَهُ* وَ مَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا *يَرَهُ* / + یُرَهُ+... + یُرَهُ+ (۹۹[الزلزلة]:۷-۸ / ۶۸۲ [۶]). ن.ک: جفری، ص۳۳۷ (ابن عباس، زید بن علی، جعفر الصادق)؛ ابن خالویه، ص۱۷۷ (ابن عباس، علی زین العابدین، زید بن علی، عاصم به طریقش از هارون [= هارون بن موسی الأعور البصری، د. قبل از ۲۰۰/۸۱۵-۸۱۶])؛ زمخشری، ج۴، ص۲۷۶ (ابن عباس، زید بن علی)؛ طبرِسی، ج۳۰، ص۱۰۵، نقل‌شده در نوری، ص۳۴۸، ش۱۸-۱۹؛ قرطبی، ج۲۰، ص۱۵۱.

ب) جایگزینی یک یا چند کلمه با یک یا چند کلمه دیگر

۳۹. اِهْدِنَا *الصِّراطَ* الْمُسْتَقيمَ / + صِرَاطَ+ (۱[الفاتحة]:۶ / ۳۷، ۴۲ [۵ یا ۶]).

  • نام منبع :
    قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی
    سایر پدیدآورندگان :
    سيّد محمد علي طباطبايي
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1395
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 14949
صفحه از 311
پرینت  ارسال به