203
قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی

باقر [۵]؛ جعفر صادق [۶]؛ موسی کاظم [۷]؛ علی الرضا [۸]؛ علی الهادی [۱۰][[ع]].

و) منابع و مراجع دیگر [[که آن قرائت در آنها هم یافت می‌شود]].۱

۲-۳-۱. قرائت‌های دارای ماهیت امامی

۲-۳-۱-۱. قرائات آشکارا امامی

الف) تغییر اعراب

۱. هذَا *صِراطٌ عَلَيَّ* مستقیم / + صِراطُ عَلِيٍّ+ (۱۵[الحجر]:۴۱ / ۲۸۲، ۲۸۶ [۶]). ن.ک: صفار، ص۵۱۲، ش۲۵، نقل‌شده در: مجلسی، ج۳۵، ص۳۶۳، ش۲؛ فرات، ج۱، ص۲۲۵، ش۳۰۲، نقل‌شده در: مجلسی، ج۳۵، ص۳۷۲، ش۱۸؛ کلینی، ج۱، ص۴۲۴، ش۶۳، نقل‌شده در: نجفی، ص۲۴۷-۲۴۸، ش۱ (با این افزوده: ”یعني علي بن أبي طالب")، کتکانی، ج۲، ص۳۴۴، ش۱، مجلسی، ج۲۴، ص۲۳، ش۴۹؛ عیاشی، ج۲، ص۲۴۲، ش۱۵ (با افزوده: ”هو أمیر المؤمنین")، نقل‌شده در: فیض، ج۳، ص۱۱۳، کتکانی، ج۲، ص۳۴۴، ش۴؛ W. Madelung and P. E. Walker, The Advent of the Fatimids: A Contemporary Shiʿi Witness; An Edition and English Translation of Ibn al-Haytham’s Kitāb al-Munāẓarāt, London ۲۰۰۰, p. ۲۹ (Arabic)=p. ۸۵ (English)؛ ابن شهرآشوب، ج۳، ص۱۰۷، نقل‌شده در: مجلسی، ج۳۵، ص۵۸-۵۹، ش۱۲؛ حلی، مختصر، ص۶۸. این قرائت ("این صراط مستقیمِ علی است") را به حسن بصری هم نسبت داده‌اند؛ ن.ک: محمد بن مؤمن الشیرازی، کتاب نزول القرآن فی شأن أمیر المؤمنین (درباره این کتاب ن.ک: کلبرگ، ابن طاووس، ص۳۰۷، ش۴۸۸ [[ب.ت: کلبرگ، کتابخانه]])، نقل‌شده در ابن شهرآشوب، ج۳، ص۱۰۷ (نقل‌شده در مجلسی، ج۳۵، ص۵۹، ش۱۲)، ابن طاووس، الطرائف، قم، ۱۴۰۰/۱۹۸۰، ص۹۶ (نقل‌شده در: مجلسی، ج۲۴، ص۲۳-۲۴، ش۵۰، ج۳۵، ص۳۷۳، ش۲۴؛ ج۳۶، ص۱۶۷، ش۱۵۲). برای نقد این قرائت ن.ک: توحیدی، بصائر، ج۷، ص۲۱۶،

1.بنابراین شکل کلی هر مورد به این صورت است:
متن آیه با قرائت رسمی / قرائت امامی (شمارۀ سوره [نام سوره]: شمارۀ آیه/شمارۀ روایت [شمارۀ امام]). منابع.


قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی
202

۲. احمد بن محمد السیاري[۱]

۲-۳. گزیده‌هایی از قرائات مذکور در کتاب سیاری

فهرست زیر منتخبی از قرائات موجود در کتاب القرائات یا کتاب التحریف والتنزیل سیاری است.۲ در سال ۱۹۹۳ بَر اَشِر فهرست مشابهی از قرائات منتشر کرد.۳ فهرست حاضر از دو جنبه مهم با آن فهرست متفاوت است. اول اینکه بَر اَشِر تنها قرائت‌های با ماهیت امامی را گزارش کرده است. دوم اینکه فهرست او مبتنی بر آثار تفسیری مفسران امامیه، به جز سیاری است؛ چراکه در آن زمان کتاب سیاری هنوز در دسترس نبود. ۴۲ قرائت از ۵۶ قرائتی که بر اشر آورده در کتاب سیاری هم یافت می‌شود.۴ برای پرهیز از تکرار، این قرائت‌ها در فهرست حاضر نیامده‌اند. در فهرست زیر، اطلاعات مختلفی با علائم متفاوت آمده‌اند که در زیر [[به ترتیب]] به آنها اشاره می‌شود:

الف) قرائاتی که تنها نزد سیاری یافت می‌شوند. علامت این قرائت‌ها خط تیره (-) است.

ب) متن. وقتی که در قرائت امامی چیزی به متن رسمی اضافه شده باشد، آن افزوده امامی بین دو علامت جمع (+) می‌آید. وقتی که قرائت امامی با تغییراتی در متن رسمی بیان شده باشد، متن رسمی را با علامت ممیز (/) از قرائت امامی جدا کرده‌ایم. قسمتی از متن رسمی که در قرائت امامی متفاوت است بین دو ستاره (*) می‌آید، و قرائت امامیِ آن بین دو علامت جمع (+) می‌آید.

ج) شماره سوره، نام سوره و شماره آیه [[در پرانتز]].

د) شماره روایت در نسخه مصحح کتاب سیاری [[بعد از علامت ممیز (/)]].

ه) شماره امامی که قرائت امامی به او منتسب است. شماره در کروشه می‌آید. امامانی که در این فهرست بدانها اشاره شده اینانند: علی بن ابی طالب [۱]؛ علی زین العابدین [۴]، محمد

1.*] دو بخش از ادامۀ مقاله شامل «۲-۱. معرفی احمد بن محمد سیاری» و «۲-۲. معرفی کتاب القرائات/التنزیل والتحریف» ترجمه نشده است، زیرا نویسنده این مطالب را در آثار دیگرش نیز، که بعضا به فارسی ترجمه شده‌ یا در دست ترجمه‌اند، آورده است. (و.)

2.عموم عالمان امامی کتاب القرائات احمد بن محمد سیاری را کتابی ضعیف و غیرقابل اعتماد می‌دانند. برای نمونه، ن.ک: رضا استادی، آشنایی با تفاسیر، صص۴۶-۴۸.

3.. برـ اشر، "دگرخوانش‌ها"، صص۵۱-۷۲ [[ب.ت: همین کتاب، صص۱۱۵ به بعد]].

4.. قرائت‌هایی که در کتاب سیاری یافت نمی‌شوند، عبارتند از شماره‌های ۵، ۶، ۱۳، ۲۱، ۲۲، ۲۵، ۲۸، ۴۳، ۴۴، ۴۶، ۵۱، ۵۲، ۵۳، ۵۵ (طبق شماره‌گذاری برـ اشر).

  • نام منبع :
    قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی
    سایر پدیدآورندگان :
    سيّد محمد علي طباطبايي
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1395
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 14991
صفحه از 311
پرینت  ارسال به