یا تَسمیَة).۱ اما به نظر میرسد که شیعه به گونهای خاص دلمشغول این اصل تفسیری شده بود.۲ عبارات عام در قرآن ناظر به علی و اولادش[[ع]] تفسیر شدند. یک روایت میگوید: ”هیچ آیهای نیست که خداوند در آن [عبارت] «ای مؤمنان» (یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا) را نازل کرده باشد و بیش و پیش از همه به علی[[ع]] اشاره نداشته باشد."۳
طبیعتاً مفسران آیاتی از قرآن را که به مقایسه افراد «خوب» در برابر افراد «بد» میپردازند به خدمت گرفتند، و عجیب نیست که عناصر مثبت آیات را بر شیعه، و عناصر منفی را بر دشمنانشان تطبیق دادند. برای نمونه در رابطه با آیه ۲۸ سوره ۳۸ (صاد): ”یا آنان را که ایمان آورده و اعمال نیکو انجام میدهند به مانند مفسدان در روی زمین قرار میدهیم؟! یا خداترسان را مانند تخطیکنندگان قرار میدهیم؟!" ( أمْ نَجْعَلُ الَّذینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ کَالْمُفْسِدینَ في الْأرْضِ أمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقینَ کَاالْفُجّارِ)، بر اساس تفسیر امامیه، این آیه معنای کاملاً متعیّنی میپذیرد: ”آنان که ایمان میآورند و اعمال نیکو انجام میدهند" ( الَّذینَ آمَنُوا وَعمِلُوا الصَّالِحاتِ) و «خداترسان» ( الْمُتَّقینَ)، همان گونه که انتظارش میرود، «علی[[ع]] و یارانش» ( أصحابنا) تلقی میشوند، درحالیکه «فسادگران در زمین» ( الْمُفْسِدینَ في الْأرْضِ) «حَبتَر (یعنی ابوبکر) و زُرَیق (یعنی عمر) هستند»؛ در این مورد «گنهکاران» «حَبتَر و دُلام و یارانشان» ( أصحابهما) میباشند.۴
این مسئله بر کثیری از عبارات صدق میکند که پژوهش حاضر نمیتواند همه آنها را پوشش دهد. بنابراین آنچه که در ذیل میآید شمار محدودی از نمونههاست. از جمله عبارتهایی که بر اساس سنت امامی در رابطه با امامان هستند، عبارتاند از: الرّاسِخُونَ في
1.. این گونه تفسیرها نهایتاً در آثاری مستقل، یا فصلهای معیّنی از آثار عامتر، تحت عنوان مبهمات القرآن جمعآوری شدند. برای آشنایی کلی با این موضوع ن.ک:
Goldziher, Richtungen, ۲۸۹-۹۷ [[ب.ت: گلدزیهر، گرایشها]].
2.. Goldziher, Richtungen, ۲۹۷ [[ب.ت: گلدزیهر، گرایشها]].
3.. تفسیر عیاشی، ج۱، ص۲۸۹، ش۶.
4.. تفسیر قمی، ج۲، ص۲۳۴، ش۵ و قس:
Goldziher, Richtungen, ۲۹۷ [[ب.ت: گلدزیهر، گرایشهای تفسیری]].
همۀ القاب موهنِ موجود در این پاراگراف، در ادامه توضیح داده میشوند (ذیل عنوان ۴).
