نگاهى به جريان هاى حديثى معاصر اهل سنّت ^۱

پايه هاى اختلاف جريان هاى حديثى اهل سنّت را مى توان در اعتبار، صدور و تفسير حديث خلاصه كرد. اين اختلاف، در گذشته، سبب شكل گيرى گروه هاى نص گرا، عقل گرا و صوفيه شده است. در عصر حاضر نيز همان پايه هاى اختلاف، پنج گروهِ : قرآنيون، نوگرايان، صوفيه، سلفى ها و جريان غالب را شكل داده است. اين مقاله، گزارشى اجمالى درباره اين پنج جريان بوده، در آن، به خاستگاه، داعيه داران، تأثيرگذاران و آثار منتشره شده از هريك از اين جريان ها اشاره شده است.
كليد واژه : اهل سنّت، جريان هاى حديثى، پايه هاى اختلاف، قرآنيون، نوگرايان، صوفيه، سلفى ها، جريان غالب.
در تاريخ پر فراز و نشيبى كه بر حديث و دانش هاى مرتبط با آن گذشته است، انديشه هاى تأثيرگذارى را مى توان يافت كه بر دوره طولانى و نحله هاى گوناگون ، حاكميت داشته است. شناسايى اين انديشه هاى تأثيرگذار ـ كه مى توان آنها را «جريان» و يا «اتّجاه» ناميد ـ ، در ارزيابى آثار گذشته و يافتن راه هاى نزديك تر به صواب ، در تعامل با حديث و علوم حديث، بسيار سودمند است.
از يك نگاه كلّى و تحليلى به گذشته ، بر مى آيد كه پايه اختلاف اين جريان ها ، بر سه محور استوار است: ۱. اعتبار، ۲. صدور، ۳. تفسير .