263
دانش نامه عقايد اسلامي ج6

۴۷۵۹.امام على عليه السلام :بى گمان ، او در هرجا و هر زمان و هنگامى و با هر آدمى و پرى اى است.

۴۷۶۰.امام على عليه السلام :ستايش ، از آنِ خداست ... مشاهده گر همه مكان ها ، بى آن كه به آن جاها برود.

۴۷۶۱.امام على عليه السلام :هر كه بپندارد كه خداى ما محدود است، بى گمانْ آفريدگار پرستيده را نشناخته و هر كه فكر كند كه مكان ها او را فرا مى گيرند، به سر گردانى و تباهى دچار گشته است. بلكه اوست فرا گيرنده هر مكانى. پس اى آن كه براى وصفِ [خداى ]رحمتگر ، بر خلاف قرآن و برهانْ خود را به سختى افكنده اى، اگر راستگويى، پس جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل عليهم السلام را براى من وصف كن. هرگز [ نمى توانى ]! آيا از وصف آفريده اى مانند خود ، ناتوانى و [ با اين حالْ ]آفريدگار پرستيده را وصف مى كنى؟! تو [ تنها مى توانى ]صفتِ دارنده شكل و اندام ها را دريابى. پس چگونه [ وصف توانى كرد ]كسى را كه خوابى سبك و خوابى گران ، او را فرا نمى گيرد، آنچه در زمين ها و آسمان ها و آنچه ميان آن دو است، از آنِ اوست و او پروردگار عرش سترگ است؟!

۴۷۶۲.الإرشادـ در يادكردِ داستان يهودى اى كه از ابوبكر درباره خداى متعال پرسيد كه او كجاست و ابوبكر به او گفت : در آسمان بر روى عرش ـ: پس دانشمند يهودى ، شگفت زده روى گرداند ؛ در حالى كه بر اسلام ، ريشخند مى زد . پس امير مؤمنان ، رو به او كرد و به او فرمود : «اى يهودى! چيزى را كه از او پرسيدى و پاسخى را كه دريافت كردى ، دانستم. ما مى گوييم : خداى شكوهمند و عزّتمند ، خود به «كجا» ، كجايى بخشيده . پس او را كجايى نيست و برتر است از آن كه مكانى او را فرا گيرد و او در همه جا هست ، بدون تماس و مجاورت . دانش او آنچه را در هر جا باشد ، فرا گرفته است و چيزى از آن ميان ، از تدبير او تهى نيست . من تو را آگاه مى كنم به آنچه در كتابى از كتاب هاى شما آمده كه آنچه را كه براى تو ذكر كردم، تصديق مى كند. پس اگر آن را شناختى، آيا به آن ايمان مى آورى؟» .
يهودى گفت : بله.
فرمود : «آيا در برخى كتاب هايتان نمى يابيد كه : موسى بن عمران عليه السلام روزى نشسته بود كه ناگاه ، فرشته اى از خاور به نزد او آمد . موسى عليه السلامبه او گفت : از كجا آمده اى؟
گفت : از نزد خدا عز و جل .
سپس ، فرشته اى از باختر نزد او آمد . به او گفت : از كجا آمده اى؟
گفت : از نزد خدا.
فرشته اى ديگر نزد او آمد و گفت : از آسمان هفتم ، از نزد خداى بلندپايه، پيش تو آمده ام .
و فرشته اى ديگر پيش او آمد و گفت : از زمين هفتم فرودين ، از نزد خداى والانام ، پيش تو آمده ام.
پس موسى عليه السلام گفت : منزّه است آن كه جايى از او تهى نيست، و به جايى نزديك تر از جايى نيست».
پس يهودى گفت : گواهى مى دهم كه اين ، همان [گفتار] حق است و تو به جايگاه پيامبرت سزاوارترى تا آن كس كه آن را تصاحب كرده است .


دانش نامه عقايد اسلامي ج6
262

۴۷۵۹.الإمام عليّ عليه السلام :إِنَّهُ لَبِكُلِّ مَكانٍ ، وفي كُلِّ حينٍ وأَوانٍ ، ومَعَ كُلِّ إِنسٍ وجانٍّ . ۱

۴۷۶۰.عنه عليه السلام :الحَمدُ للّهِِ ... المُشاهِدِ لِجَميعِ الأَماكِنِ بِلاَ انتِقالٍ إِلَيها . ۲

۴۷۶۱.عنه عليه السلام :مَن زَعَمَ أَنّ إِلهَنا مَحدودٌ فَقَد جَهِلَ الخالِقَ المَعبودَ ، ومَن ذَكَرَ أَنَّ الأَماكِنَ بِهِ تُحيطُ لَزِمَتهُ الحَيرَةُ وَالتَّخليطُ ، بل هُوَ المُحيطُ بِكُلِّ مَكانٍ ، فَإن كُنتَ صادِقا أَيُّهَا المُتَكَلِّفُ لِوَصفِ الرَّحمنِ بِخِلافِ التَّنزيلِ وَالبُرهانِ فَصِف لي جَبرَئيلَ وميكائيلَ وإِسرافيلَ ، هَيهاتَ ، أَتَعجِزُ عَن صفة مَخلوقٍ مِثلِكَ وتَصِفُ الخالِقَ المَعبودَ ! وأنتَ تُدرِكُ صِفَةَ رَبِّ الهَيئَةِ وَالأدَواتِ ، فَكَيفَ مَن لَم تَأَخُذهُ سِنَةٌ ولا نَومٌ لَهُ ما فِي الأَرَضينَ وَالسَّماواتِ وما بَينَهُما وهُوَ رَبُّ العَرشِ العَظيمِ؟! ۳

۴۷۶۲.الإرشادـ في ذِكرِ خَبرِ يَهودِيٍّ سَأَلَ أَبا بَكرٍ عَنِ اللّهِ تَعالى أَينَ هُوَ؟
فَقالَ لَهُ : فِي السَّماءِ عَلَى العَرشِ ـ
: فَولَّى الحَبرُ مُتَعَجِّبا يَستَهزِئُ بِالإِسلامِ ، فَاستَقبَلَهُ أَميرُ المُؤمَنينَ عليه السلام فَقالَ لَهُ : يا يَهودِيُّ ، قَد عَرَفتُ ما سَأَلتَ عَنهُ وما أُجِبتَ بِهِ ، وإِنّا نَقولُ : إِنَّ اللّهَ ـ جَلَّ وعَزَّ ـ أَيَّنَ الأَينَ فَلا أَينَ لَهُ ، وجَلَّ عَن أَن يَحوِيَهُ مَكانٌ ، وهو في كُلِّ مَكانٍ بِغَيرِ مُماسَّةٍ ولا مُجاوَرَةٍ ، يُحيطُ عِلما بِما فيها ولا يَخلو شَيءٌ مِنها مِن تَدبيرِهِ ، وإِنّي مُخبِرُكَ بِما جاءَ في كِتابٍ مِن كُتُبِكُم يُصَدِّقُ ما ذَكَرتُهُ لَكَ ، فَإن عَرَفتَهُ أَتُؤمِنُ بِهِ ؟
قالَ اليَهودِيُّ : نَعَم .
قالَ : أَلَستُم تَجِدونَ في بَعضِ كُتُبِكُم أَنَّ موسَى بنَ عِمرانَ عليه السلام كانَ ذاتَ يَومٍ جالِسا إِذ جاءَهُ مَلَكٌ مِنَ المَشرِقِ ، فَقالَ لَهُ موسى : مِن أَينَ أَقبَلتَ ؟ قالَ : مِن عِندِ اللّهِ عز و جل، ثُمَّ جاءَهُ مَلَكٌ مِنَ المَغرِبِ فَقالَ لَهُ : مِن أَينَ جِئتَ ؟ قالَ : مِن عِندِ اللّهِ ، وجاءَهُ مَلَكٌ آخَرُ ، فَقالَ : قَد جَئتُكَ مِنَ السَّماءِ السّابِعَةِ مِن عِندِ اللّهِ تَعالى ، وجاءَهُ مَلَكٌ آخَرُ ، فَقالَ : قَد جِئتُكَ مِنَ الأَرضِ السّابِعَةِ السُّفلى مِن عِندِ اللّهِ عَزَّ اسمُهُ .
فَقالَ موسى عليه السلام : سُبحانَ مَن لا يَخلو مِنهُ مَكانٌ ، ولا يَكونُ إِلى مَكانٍ أَقرَبَ مِن مَكانٍ .
فَقالَ اليَهودِيُّ : أَشهَدُ أَنَّ هذا هُوَ الحَقُّ ، وأَنَّكَ أَحَقُّ بِمَقامِ نَبِيِّكَ مِمَّنِ استَولى عَلَيهِ . ۴

1.نهج البلاغة : الخطبة ۱۹۵ ، بحار الأنوار : ج ۷۷ ص ۳۱۵ ح ۱۵ .

2.الكافي : ج ۱ ص ۱۴۲ ح ۷ ، التوحيد : ص ۳۳ ح ۱ كلاهما عن الحارث الأعور ، بحار الأنوار : ج ۴ ص ۲۶۶ .

3.حلية الأولياء : ج ۱ ص ۷۳ عن النعمان بن سعد ، جواهر المطالب : ج ۱ ص ۳۴۱ نحوه ، كنز العمّال : ج ۱ ص ۴۰۹ ح ۱۷۳۷ نقلاً عن ابن إسحاق عن النعمان بن سعد .

4.الإرشاد : ج ۱ ص ۲۰۱ ، الاحتجاج : ج ۱ ص ۴۹۴ ح ۱۲۴ ، بحار الأنوار : ج ۳ ص ۳۰۹ ح ۲ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج6
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 44674
صفحه از 593
پرینت  ارسال به