۳۹۱۶.امام صادق عليه السلام ـ چون از معناى «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» پرسيده شد ـ:شناس نامه خداوند براى خلق اوست ، يگانه و جاودان ، هميشگى و ابدى . جوهر و سببى ^۱ نگاه دارنده او نيست ؛ بلكه اوست كه مبدأ نگاه دارنده حقيقت اشياست، آگاه از ناشناخته ها، شناخته شده نزد هر نادان و يكتاست. نه خَلقش در او راه دارند و نه او در خَلقش جاى دارد . نه حس مى شود، نه لمس ، نه ديده ها او را درمى يابند . در اوج است، امّا نزديك ، و نزديك است، امّا دور [ از دسترس] . نافرمانى مى شود و مى آمرزد ، اطاعت مى گردد و ارج مى نهد . نه زمينش او را در بر مى گيرد، نه آسمان هايش او را بر دوش مى كشند . اوست كه با قدرت خويش ، اشيا را حمل مى كند . جاودان است و هميشگى ، از ياد نمى بَرَد و سرگرم نمى شود، و اشتباه و بازى نمى كند و ميان اراده و مقصودش جدايى نيست و جدايى انداختنش [ميان بندگان ]براى سزا دادن است و امرش واقع است. نه مى زايد تا از او ارث برده شود، و نه زاده شده است تا شريك داشته باشد و هيچ همانندى براى او نيست .

۳۹۱۷.امام صادق عليه السلام :يهوديان از پيامبر خدا سؤال كردند و چنين خواستند : شناس نامه خدايت را براى ما بيان كن !
ايشان ، سه روز درنگ كرد و پاسخى نداد . پس سوره «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» نازل شد .

۳۹۱۸.التوحيد ـ به نقل از هشام بن سالم ـ:بر امام صادق عليه السلام وارد شدم . ايشان به من فرمود : «آيا خدا را توصيف مى كنى ؟».
گفتم : آرى .
فرمود : «بگو» .
گفتم : او ، شنوا و داناست .
فرمود : «اين، صفتى است كه مخلوقات هم دارند» .
گفتم : پس چگونه توصيفش مى كنى ؟
فرمود : «او نورى بدون تاريكى، زندگى اى بدون مرگ، دانشى بدون جهل، و حقّى بدون باطل است» .
پس از نزدش بيرون آمدم ، در حالى كه داناترينِ مردم به توحيد بودم .

۳۹۱۶.عنه عليه السلامـ لَمّا سُئِلَ عَن «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» ـ: نِسبَةُ اللّهِ إِلى خَلقِهِ ، أَحَدا صَمَدا ^۱ أَزَلِيّا صَمَدِيّا ، لا ظِلَّ لَهُ يُمسِكُهُ ، وهُوَ يُمسِكُ الأَشياءَ بِأَظِلَّتِها ، عارِفٌ بِالمَجهولِ ، مَعروفٌ عِندَ كُلِّ جاهِلٍ ، فَردانِيّا ، لا خَلقُهُ فيهِ ولا هُوَ في خَلقِهِ ، غَيرُ مَحسوسٍ ولا مَجسوسٍ ^۲ ، لا تُدرِكُهُ الأَبصارُ ، عَلا فَقَرُبَ ودَنا فَبَعُدَ ، وعُصِيَ فَغَفَرَ وأُطيعَ فَشَكَرَ ، لا تَحويهِ أَرضُهُ ولا تُقِلُّهُ سَماواتُهُ ، حامِلُ الأَشياءِ بِقُدرَتِهِ ، دَيمومِيٌّ أَزَلِيٌّ ، لا يَنسى ولا يَلهو ولا يَغلَطُ ولا يَلعَبُ ، ولا لاِءِرادَتِهِ فَصلٌ ، وفَصلُهُ جَزاءٌ ، وأَمرُهُ واقِعٌ ، لَم يَلِد فَيورَثَ ، ولَم يُولَد فَيُشارَكَ ، ولَم يَكُن لَهُ كُفُوا أَحَدٌ . ^۳

۳۹۱۷.عنه عليه السلام :إِنَّ اليَهودَ سَأَلوا رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله ، فَقالوا: اِنسِب لَنا رَبَّكَ ! فَلَبِثَ ثَلاثا لا يُجيبُهُم ، ثُمَّ نَزَلَت: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» إِلى آخِرِها . ^۴

۳۹۱۸.التوحيد عن هشام بن سالم :دَخَلتُ عَلى أَبي عَبدِاللّهِ عليه السلام فَقالَ لي: أتَنعَتُ اللّهَ؟
فَقُلتُ: نَعَم .
قالَ: هاتِ .
فَقُلتُ: هُوَ السَّميعُ البَصيرُ.
قالَ: هذِهِ صِفَةٌ يَشتَرِكُ فيهَا المَخلوقونَ!
قُلتُ: فَكَيفَ تَنعَتُهُ؟
فَقالَ: هُوَ نُورٌ لا ظُلمَةَ فيهِ ، وحَياةٌ لا مَوتَ فيهِ ، وعِلمٌ لا جَهلَ فيهِ ، وحَقٌّ لا باطِلَ فيهِ .
فَخَرَجتُ مِن عِندِهِ ، وأَنا أَعلَمُ النَّاسِ بِالتَّوحيدِ. ^۵