29
دانش نامه عقايد اسلامي ج5

۳۹۱۲.امام باقر عليه السلام :دل بستگى به آنچه هست ، شرك است و به آنچه نيست ، كفر است . ۱

۳۹۱۳.امام صادق عليه السلام :او يكتا و يگانه (بسيط) است و از خلقش جدا .

۳۹۱۴.امام صادق عليه السلام :هيچ چيزى بر خالق ما تأثيرى ندارد ؛ زيرا او يكتا و يگانه (بسيط) است و بدون تركيب [خارجى و ذهنى] .

۳۹۱۵.امام صادق عليه السلام :وقتى مى گويى : «يك» انسان ، اين، توصيف اوست و شبيه هم دارد ؛ ولى «خداوند، يكى است» توصيف خداوند هست ، امّا خداوند، شبيه ندارد و اين توصيف، در اين هر دو كاربُرد، يكسان نيست .
امّا نام ها ، نشانگر مسمّاست ، چون ما آن گاه انسان را «واحد» مى بينيم و مى گوييم يكى است كه تنها باشد و از اين، دانسته مى شود كه معناى انسان، به خودى خود، واحد نيست ، چون اندام هايش مختلف است و اجزايش يكسان نيست ؛ گوشتش غير از خونش ، استخوانش غير از رگش، مويش غير از استخوانش، سياهى اش غير از سفيدى اش است و نيز بقيه خلقتش چنين است .
انسان، در نام واحد است، نه در اسم و معنا و خلقت ، با هم. پس چون خدا «واحد» خوانده شود، يعنى واحدى كه واحد ديگرى جز او نيست؛ زيرا اجزاى مختلف ندارد.

1.شايد مقصود اين باشد كه دل بستگى، تنها شايسته خداست و نبايد كسى را در آن، شريك خدا قرار داد ، چه رسد به آن كه به موهومات و معدوم ها دل بسته شد كه به معناى ناسپاسى و پوشاندن حقيقت است .


دانش نامه عقايد اسلامي ج5
28

۳۹۱۲.عنه عليه السلام :تَعَلُّقُ القَلبِ بِالمَوجودِ شِركٌ ، وبِالمَفقودِ كُفرٌ . ۱

۳۹۱۳.الإمام الصادق عليه السلام :هُوَ واحِدٌ واحِدِيُّ الذَّاتِ ، بائِنٌ مِن خَلقِهِ . ۲

۳۹۱۴.عنه عليه السلام :خالِقُنا لا مَدخَلَ لِلأَشياءِ فيهِ ؛ لِأَنَّهُ واحِدٌ واحِدِيُّ الذَّاتِ ، واحِدِيُّ المَعنى . ۳

۳۹۱۵.عنه عليه السلام :مَن قَال لِلإِنسانِ: واحِدٌ ، فَهذا لَهُ اسمٌ ولَهُ شَبيهٌ ، وَاللّهُ واحِدٌ وهُوَ لَهُ اسمٌ ولا شَيءَ لَهُ شَبيهٌ ، ولَيسَ المَعنى واحِدا. وأَمَّا الأَسماءُ فَهِيَ دَلالَتُنا عَلَى المُسَمّى ؛ لِأَنّا قَد نَرَى الإِنسانَ واحِدا وإِنَّما نُخبِرُ واحِدا إِذا كانَ مُفرَدا ، فَعُلِمَ أَنَّ الإِنسانَ في نَفسِهِ لَيسَ بِواحِدٍ فِي المَعنى ؛ لِأَنَّ أَعضاءَهُ مُختَلِفَةٌ وأَجزاءَهُ لَيسَت سَواءً ، ولَحمَهُ غَيرُ دَمِهِ ، وعَظمَهُ غَيرُ عَصَبِهِ ، وشَعرَهُ غَيرُ ظُفرِهِ ، وسَوادَهُ غَيرُ بَياضِهِ ، وكَذلِكَ سائِرُ الخَلقِ.
وَالإِنسانُ واحِدٌ فِي الاِسمِ ، ولَيسَ بِواحِدٍ فِي الاِسمِ وَالمَعنى وَالخَلقِ ، فَإِذا قيلَ للّهِِ فَهُوَ الواحِدُ الَّذي لا واحِدَ غَيرُهُ ؛ لِأَنَّهُ لاَ اختِلافَ فيهِ . ۴

1.مسكّن الفؤاد: ص ۸۲ ، مصباح الشريعة: ص ۴۸۴ كلاهما عن الإمام الصادق عليه السلام ، بحار الأنوار: ج ۷۱ ص ۱۴۹ ح ۴۵ .

2.الكافي: ج ۱ ص ۱۲۷ ح ۵ عن ابن اُذنية .

3.الكافي: ج ۱ ص ۱۱۰ ح ۶ ، معاني الأخبار: ص ۲۰ ح ۳ وليس فيه «لأنّه» وكلاهما عن هشام بن الحكم ، بحار الأنوار: ج ۴ ص ۶۶ ح ۷ .

4.بحار الأنوار: ج ۳ ص ۱۹۵ عن المفضّل بن عمر .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج5
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 41133
صفحه از 511
پرینت  ارسال به