۴۰۱۷.امام باقر عليه السلام ـ در قنوتش ـ:خدايا ! ... بنده كوچك تو ، گرفتار ضعف بشرى و ناتوانىِ انسانيت است، و چيرگىِ الوهيت و پادشاهىِ خلقت ، از آنِ توست .

۴۰۱۸.امام صادق عليه السلام :كسى جز خدا، چيز را از بى چيزى ، هستى نمى بخشد و جز خدا، چيز را از جوهر آن به جوهرى ديگر تبديل نمى كند و جز خدا ، آن را از وجود به عدم نمى برَد .

۴۰۱۹.امام صادق عليه السلام :نمايندگانى از فلسطين، بر امام باقر عليه السلام وارد شدند و از وى سؤال هايى كردند و امام پاسخشان داد . سپس از معناى «الصمد» پرسيدند ، و امام فرمود : تفسير آن، در خودش هست ؛ «الصمد» پنج حرف دارد : الف، دليل بر إنّيت (وجود) اوست و اين همان گفته خداوند عز و جل است : «خدا گواهى مى دهد كه جز او خدايى نيست» و اين، آگاهى دادن است و به چيزهايى اشاره دارد كه از حواس، پوشيده اند. و لام، دليل بر الوهيت اوست كه او همان خداوند است . و الف و لامِ ادغام يافته ـ كه در گفتار، ظاهر نمى شوند و به گوش، شنيده نمى شوند و در نگارش، پديدار مى شوند ـ دليل اند بر آن كه خدا، لطيف و پنهان است و به حواس، درك نمى شود و به زبانِ توصيف كننده و گوشِ شنونده در نمى آيد ؛ چون معناى «اله»، خدايى است كه مردم، از درك ماهيت و چگونگىِ او به وسيله حس و وهم ، حيران گشته اند ، نه بلكه او سازنده وهم ها و آفريدگار حواس است و آن، تنها در نگارش ظاهر مى شود و دليل بر آن است كه خداى سبحان، ربوبيت خويش را در پديد آوردنِ خلق و تركيب روح هاى لطيف ايشان با پيكرهاى ناشفّافشان ، آشكار مى سازد . پس چون بنده اى به خودش مى نگرد ، روح خود را نمى بيند ، همان گونه كه لام «الصّمد» آشكار نمى شود ^۱ و در هيچ يك از حواسّ پنجگانه وارد نمى شود ؛ امّا چون به نوشته بنگرد ، آنچه پنهان و لطيف بوده ، آشكار مى شود .
هر زمان بنده، در ماهيت آفريدگار و چگونگىِ او بينديشد ، در او سرگردان و متحيّر مى شود و انديشه اش به تصوّرى از او نمى رسد ؛ چون او آفريدگار صورت هاست ، و هر گاه به خلقت خود بنگرد ، برايش ثابت مى شود كه خداوند عز و جل ، خالق و تركيب كننده روح با پيكر اوست .

۴۰۱۷.عنه عليه السلامـ في قُنوتِهِ ـ: اللّهُمَّ . . . بِعُبَيدِكَ ضَعفُ البَشَرِيَّةِ وعَجَزُ الإِنسانِيَّةِ، ولَكَ سُلطانُ الإِلهِيَّةِ ومَلكَةُ البَرِيَّةِ. ^۱

۴۰۱۸.الإمام الصّادق عليه السلام :لايُكَوِّنُ الشَّيءَ لا مِن شَيءٍ إِلاّ اللّهُ، ولا يَنقُلُ الشَّيءَ مِن جَوهَرِيَّتِهِ إِلى جَوهَرٍ آخَرَ إِلاَّ اللّهُ، ولا يَنقُلُ الشَّيءَ مِنَ الوُجودِ إِلَى العَدَمِ إِلاَّ اللّهُ. ^۲

۴۰۱۹.عنه عليه السلام :قَدِمَ وَفدٌ مِن أَهلِ فِلَسطينَ عَلَى الباقِرِ عليه السلام فَسَأَلوهُ عَن مَسائِلَ فَأَجابَهُم، ثُمَّ سَأَلوهُ عَنِ الصَّمَدِ ، فَقالَ:
تَفسيرُهُ فيهِ ؛ الصَّمَدُ خَمسَةُ أَحرُفٍ : فَالأَلِفُ دَليلٌ عَلى إِنِّيَّتِهِ، وهُوَ قَولُهُ عز و جل : «شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لاَ إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ» ^۳ وذلِكَ تَنبيهٌ وإِشارَةٌ إِلَى الغائِبِ عَن دَرَكِ الحَواسِّ، وَاللاّمُ دَليلٌ عَلى إِلهِيَّتِهِ بِأَنَّهُ هُوَ اللّهُ، وَالأَلِفُ وَاللاّمُ مُدغَمانِ لا يَظهَرانِ عَلَى اللِّسانِ ولا يَقَعانِ فِي السَّمعِ ويَظهَرانِ فِي الكِتابَةِ، دَليلانِ عَلى أَنَّ إِلهِيَّتَهُ بِلُطفِهِ خافِيَةٌ لا تُدرَكُ بِالحَواسِّ، ولا تَقَعُ في لِسانِ واصِفٍ ولا أُذُنِ سامِعٍ ؛ لِأَنَّ تَفسيرَ الإِلهِ هُوَ الَّذي أَلِهَ الخَلقُ عَن دَرَكِ ماهِيَّتِهِ وكَيفِيَّتِهِ بِحِسٍّ أَو بِوَهمٍ، لا بَل هُوَ مُبدِعُ الأَوهامِ وخالِقُ الحَواسِّ، وإِنَّما يَظهَرُ ذلِكَ عِندَ الكِتابَةِ، [ فَهُوَ] ^۴ دَليلٌ عَلى أَنَّ اللّهَ سُبحانَهُ أَظهَرَ رُبوبيَّتَهُ في إِبداعِ الخَلقِ، وتَركيبِ أَرواحِهِمُ اللَّطيفَةِ في أَجسادِهِمُ الكَثيفَةِ، فَإِذا نَظَرَ عَبدٌ إِلى نَفسِهِ لَم يَرَ روحَهُ، كَما أَنَّ لامَ الصَّمَدِ لا تَتَبَيَّنُ ولا تَدخُلُ في حاسَّةٍ مِنَ الحَواسِّ الخَمسِ، فَإِذا نَظَرَ إِلَى الكِتابَةِ ظَهَرَ له ما خَفِيَ ولَطُفَ .
فَمَتى تَفَكَّرَ العَبدُ في ماهِيَّةِ البارِئِ وكَيفِيَّتِهِ، أَلِهَ فيهِ وتَحَيَّرَ ولَم تُحِط فِكرَتُهُ بِشَيءٍ يَتَصَوَّرُ لَهُ ؛ لِأَنَّهُ عز و جل خالِقُ الصُّوَرِ، فَإِذا نَظَرَ إِلى خَلقِهِ ثَبَتَ لَهُ أَنَّهُ عز و جلخالِقُهُم ومُرَكِّبُ أَرواحِهِم في أَجسادِهِم. ^۵