81
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

چگونگى ها ، هدف ها ، بهره مندى ها و... .
در آموزه هاى پيامبر صلى الله عليه و آله ، آغازين نكته ، توجّه دادن انسان به همّت ورزى در جهت رسيدن به سعادت دنيوى و اُخروى است. در نگاه ايشان ، دنيا ، مَركب راهوارى است كه اگر انسان به درستى از آن بهره گيرد و با افسار خِرد ، توسَن هوا و هوس را از سركشى باز دارد و در پرتو اين آموزه ها به حركت درآيد ، بى گمان بر قلّه مقصود ، فراز خواهد آمد.
بخش هشتم اين مجموعه ارجمند ، حكمت هاى نبوى درباره مسائل اقتصادى و آموزه هاى مرتبط با معيشت انسانى است كه در پنج باب ، سامان يافته است .

باب يكم : اهمّيت توسعه اقتصادى

در باب يكم ، از پيشرفت اقتصادى و ضرورتِ تحوّل و پيشتازى در امور اقتصادى در جامعه اسلامى سخن رفته است كه با بيان اهمّيت و ضرورت پيشرفت اقتصادى در فصل يكم ، آغاز مى شود و با تأكيد بر سعادت انسان در دنيا و آخرت و اشاره به آثار و بركات تلاش و پيشرفت در اقتصاد ، ادامه مى يابد . آن گاه ، سخن از نابه سامانى هاى اقتصادى و فقر و نقش ويرانگر آن در اجتماع و آثار سوء آن در ابعاد فكرى، ايمانى و اخلاقى و... به ميان مى آيد و سپس ، احاديثى كه درباره ستايش «فقر» گزارش شده است و در پىِ آن ، تحليلى از چگونگى و چرايى اين روايات آمده است .

باب دوم : پايه هاى اصلى توسعه اقتصادى

در اين باب ، روايات مرتبط با رشد اقتصادى عرضه شده است و پايه هاى آن ، تبيين شده است. دانش، تدبير ، برنامه ريزى و تأمّل در چندى و چونى آنچه پيوندى با ابعاد موضوع دارد : كار و تلاش. به راستى ، تأكيد دين و آموزه هاى نبوى بر كار


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
80

انسان ، حقّ مسلمان ، حقوق حيوانات و ... .
بحث «حدود الهى» ، اقامه آنها ، نهى از تجاوز از حدود الهى ، نقش اجراى حدود در سلامت جامعه و آن گاه ، بحث «قضا» ، جايگاه داورى كنندگان به حق ، و آنان كه در داورى ، اجراى حكم و گسترش آن ، به «ما أَنزَلَ اللّه » توجّه نمى كنند ، حسّاسيت قضاوت ، آداب قضاوت و گونه هاى قاضيان و چگونگى داورى پيامبر خدا ، مباحثى است كه در ضمن احاديث فصل هاى بعد ، تبيين شده اند .
در فصل پنجم ، «گواهى دادن» ، تشويق به دادنِ گواهى ، نهى از كتمان گواهى ، و هشدار و نهى درباره گواهى دادن به باطل ، و كسانى كه گواهى شان اعتبارى ندارد ، آمده است .
موضوع «قتل» و مسائل مربوط به آن ، در فصل ششم است .
در فصل هفتم نيز مسئله بسيار مهمّ «قصاص» آمده كه خداوند ، استوارى حيات جامعه و دوام آن را در گرو قصاص دانسته است و با طرح مسائل حقوقى مرتبط با «مشاركت» و «زكات» ، اين بخش پايان مى يابد .

بخش هشتم : اقتصاد

اگر بگوييم كه اسلام ، دين سعادت انسان است و همه آموزه هاى آن ، در جهت بر كشيدن انسان به قلّه هاى سعادت رقم زده شده ، سخنى به گزاف نگفته ايم . چنين است كه تعاليم الهى با واقع نگرى ، به تمام ابعاد وجودِ انسان نگريسته و بر اساس نيازهاى گونه گون او برنامه ريزى كرده است . زندگى مادّى انسان، معيشت او ، رفاه و گشايش و رهايى از تنگناها در بهره ورى از طبيعت و... در نگاه آموزه هاى دين اسلام ، از جايگاهى بلند برخوردار است. پيامبر خدا ، پيام آور الهى و مفسّر و تبيين كننده حقايق آن ، بر اين بُعد از ابعاد زندگى انسان ، توجّهى بليغ دارد، بر

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7156
صفحه از 568
پرینت  ارسال به