«تكلّف» و ... است . در فرجام اين باب ، بحثى آمده است درباره «اجرت تبليغ» و چگونگى آن .

باب دوم : تربيت كودك

در باب دوم ، حكمت هاى تربيتى ويژه «تربيت كودك» آمده است كه در آموزه هاى دين ، از جايگاه بسيار والايى برخوردار است . تربيتِ درست ، استوار و دقيق كودك ، «خشتِ اوّل» است كه چون كَج نهاده شود ، تا «ثريّا» ديوار وجود او ، كج خواهد رفت .
در اين باب ، ابتدا احاديث مرتبط با خانواده ، فرزند و درخواستِ فرزند آمده است و آن گاه ، سخن از وراثت رفته است و نقش خوراك والدين در شكل گيرى نطفه كودك ، آمده است . حقوق كودك و نوجوانى كه بر عهده والدين است ، در اين مجموعه ، بسيار خواندنى است . ابتدا درباره آغازين روزهاى پا نهادن كودك به اين دنيا و مسئله نام گذارى او و اهمّيت و توجّهى كه بدان داده شده ، مطالبى آمده است و آن گاه ، مسائل مربوط به دوران شيرخوارگى و بايسته ها و نبايسته ها در تعليم و تربيت فرزند ، آمده است .
سپس ، ارزش تعليم در خردسالى آمده است و آنچه در اين دوران بايد به او آموزانْد ، آن گاه بحثى درباره شيوه هاى مختلف تربيتى كودك ، و پس از آن ، «روش تربيتى اسلام» و سخنى درباره «تربيت جنسى» او با گزارش حكمت هاى نبوى در اين باره ، پس از تحليلى در زمينه استوارسازى «عفّت جنسى» در انسان . احاديث ترغيب كننده به مهربانى با كودكان و نقش وفاى به عهد در تربيت كودكان ، در پى آن آمده است و ارزش و جايگاه «بازى» در تكوين شخصيت كودك ، بيان شده است . روايات مرتبط با «بازى» در كودك ، بسيار است ، بويژه در ميان آثار و مآثر پيامبر صلى الله عليه و آله .

باب يكم : تبليغ

«تبليغ»، «ابلاغ» ، بيان و گستراندن حق ، از جمله مسئوليت هاى مهمّ انبيا و نيز پيامبر خدا بوده است . حقايق ، هر چه ارجمند و بزرگ ، و آموزه ها هر اندازه والا و سترگ باشند ، اگر به گوش ها رسانده نشوند و دل هاى مستعد را نلرزانند و قلب هاى آماده را تسخير نكنند و در لابه لاى سطور و يا در صفحه ذهن و يا سينه متفكّر بمانند ، چه سود؟!
اين است كه آموزگاران الهى ، «رسول»اند و رسالت دارند و به قرار گرفتن در جايگاه «ابلاغ» ، ستوده مى شوند . پيامبر خدا ، فراوان بر ضرورت شنيدن ، فهم حقايق و آن گاه رساندن آنها به ديگران ، تأكيد كرده است :
نَضَّرَ اللّهُ عَبدا سَمِعَ مَقالَتى فَوَعاها و حَفِظَها ، و بَلَّغَها مَن لَم يَسمَعها . ^۱ خداوند ، شاداب و خرّم گردانَد بنده اى را كه سخن مرا بشنود و آن را خوب فرا بگيرد و سپس به ديگران برساند!
بخشى از حكمت هاى نبوى ، ويژه تبليغ است . جايگاه تبليغ ، مكانت مبلّغ ، رسالت و اهداف ابلاغ كننده ، ويژگى هاى مبلّغ : ويژگى هاىِ علمى ، اخلاقى ، عملى او ، مانند اين كه بايد نسبت به دين ، شناخت داشته باشد ، مردم شناس باشد ، اخلاص پيشه كند ، دلير و بُرنادل باشد ، شكيبايى كند و شرحِ صدر داشته باشد ، در ابلاغ ، نصيحت كند ، پيراسته جان باشد ، مدارا كند و ... ، اين همه ، در فصل هاى يكم تا چهارم اين باب آمده است و آن گاه ، وسايل تبليغ و بهره گيرى از ابزارهاى مختلف براى رساندن حقيقت ، بويژه «اَمثال» و آن گاه ، آداب تبليغ آمده است . پايان بخش اين باب ، معرّفى آفات تبليغ و مهم ترين آنها «دروغ» ، «كتمان حقيقت» ،