45
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

و پاسخ پرسش ها . آن گاه ، بحث «حديث ثقلين» با روايت راويان مكتب اهل بيت عليهم السلام و نيز مكتب خلفا آمده است با گزارش خواندنى و جالب مكان هايى كه پيامبر خدا حديث ثقلين را بيان كرده ، با تحليلى از معناى «عترت» در حديث ثقلين .
حديث ثقلين ، قطعا متواتر است و نشانگر مرجعيت علمى ، فكرى و دينى امامان عليهم السلام . از اين رو ، تبيين و تفسير درست آن ، و پاسخگويى به پرسش هاى مرتبط با آن ، نشان دادن استوارى سند آن و آن گاه ، تحليل محتوا و فرايند محتوايى آن و نتايجى كه بدان استوار مى شود ، بسيار مهم است و عالمان شيعه ، اين مرزداران ساحت انديشه دينى ، در گذرگاه زمان در ميان نسل ها و در گستره عصرها بدان پرداخته اند . ۱ اكنون در اين بخش و در پى آنچه آمد ، بحث از استمرار رهبرى ، هدايت و امامت است بر پايه سخنان حكيمانه پيامبر خدا درباره امامان عليهم السلام . پس ، امامت آن عزيزان بر پايه حديث ثقلين ، گزارش مى شود و از سند آن ، راويان آن ، مكان هاى صدور آن ، محتواى آن ، مرجعيت عام و عالى علمى اهل بيت به استناد آن ، و ... بحث مى شود و سپس دلالت آن بر امامت مهدى عليه السلام و غيبت آن بزرگوار و سرانجام ، مراد از «تمسّك جُستن» در حديث ثقلين تبيين مى گردد .
معنا و مراد از «اهل بيت» ، در فصل يازدهم آمده است و در ادامه آن ، پژوهشى درباره حديث كسا ، استوارى اين حديث و آن گاه ، چگونگى آنچه به حديث كسا شهرت يافته است . سپس ، ديدگاه برخى اصحاب درباره معناى «اهل بيت» و تفسير امامان عليهم السلام از «اهل بيت» و چگونگى سلام دادن پيامبر خدا بر اهل بيت عليهم السلام پس از نزول آيه تطهير و در پايان ، گزارش احاديث با گونه هاى مختلف پژوهشى درباره چگونگى سلام دادن پيامبر صلى الله عليه و آله بر اهل بيت با بررسى نقل هاى آن در جُستارى با عنوان «پژوهشى درباره احاديث سلام دادن پيامبر صلى الله عليه و آله به اهل بيت عليهم السلام » .

1.ر . ك : دانش نامه ميزان الحكمة : فصل دوازدهم : دلايل استمرار امامت اهل بيت تا روز رستاخيز / پژوهشى درباره حديث ثقلين و دلالت آن بر استمرار امامت اهل بيت . نيز ، ر . ك : دانش نامه اميرالمؤمنين عليه السلام : بخش سوم : كوشش هاى پيامبر براى رهبرى على پس از خود / درآمد : موضع پيامبر در برابر آينده رسالت / حديث ثقلين .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
44

اين همه ، براى آن بوده و هست كه امّت بدانند زمام زندگى را به كسى بسپُرند كه شايستگى بردن جامعه را به سوى سرچشمه هاى نور داشته باشد ، و به واقع ، يكسر ، هشدارى است براى اين كه انسان هاى به لحاظ فطرت تشنه «آب حيات» پيشوايى ، به «سراب» حيرت و سر در گمى گرفتار نيايند . از اين رو و به لحاظ برخى سخنان سستْ بنياد درباره اين گونه احاديث ، پس از گزارش آنها پژوهشى درباره اين روايات است نشانگر اين حقيقت كه آن پيشوايى كه انسان بايد به دنبال آن باشد ، كدام است و داراى چه ويژگى هايى است .
پس از اين همه ، احاديثى از پيامبر خدا گزارش مى شود نشانگر اين كه پيشوا بايد «تعيين شده به وسيله خداوند» باشد و به چه ويژگى ها و خصلت هاى والايى آراسته باشد و از زشتى ها و پلشتى ها و هوا و هوس ها و خصلت هاى ناپسند پيراسته باشد و اين كه چون زمام امور را به دست گرفت ، عدالت را بگسترد و با مردمان با مهر ، صميميت و صفا زندگى كند . بدين سان ، فصل هفتم اين بخش با عنوان «وظايف امام» به تبيين و تفصيل مسئوليت هاى پيشوا مى پردازد . روشن است امامى كه براى تحقّق بخشيدن به آموزه هاى الهى در جامعه «تعيين» شده ، اگر همراهى امّت را با خود نداشته باشد ، كارآمد نخواهد بود و صدايش پژواكى نخواهد داشت . پس پيشواى داراى آن ويژگى ها ، بر امّت ، حقوقى دارد كه در فصل هشتم ، با عناوينى چون : اطاعت ، نصيحت ، بزرگدارى ، ارج گزارى و... گزارش شده است . سپس احاديث نبوى درباره تعداد امامانِ پس از پيامبر صلى الله عليه و آله آمده است .
در فصل نهم نيز با طُرُق مختلف ، روايات گونه گون و تعبيرهاى متفاوتِ رسيده درباره امامان ، مانند : «اثنا عشر أميرا» ، «إماما» ، و «وصيّا» آمده و فرجام اين فصل ، پژوهشى است درباره احاديث نبوى مربوط به تعداد امامان عليهم السلام به لحاظ سند ، محتوا و فقه الحديث ، با گزارش آراى مختلف ، پرسش هاى مرتبط با ديدگاه پذيرفته شده

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7118
صفحه از 568
پرینت  ارسال به