153
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل

«و هيچ كس را نرسد كه جز به اذن خدا ايمان بياورد، و [ خدا ] بر كسانى كه نمى انديشند ، پليدى قرار مى دهد» .

«و هر كه در اين [ دنيا ] كور[ دل ] باشد ، در آخرت [ هم ] كور[ دل ] و گم راه تر خواهد بود» .

«اُف بر شما و بر آنچه غير از خدا مى پرستيد! مگر نمى انديشيد؟» .

«و [ جهنّميان ]گويند: اگر شنيده [ و پذيرفته ]بوديم يا تعقّل كرده بوديم ، در [ ميان ]دوزخيان نبوديم!» .

«و[ لى ] كسانى كه كافر شده اند، آتش جهنّم براى آنان خواهد بود. حكم مرگ بر ايشان [ جارى ]نمى شود تا بميرند، و نه عذابِ آن از ايشان كاسته مى شود. [ آرى، ] هر ناسپاسى را چنين كيفر مى دهيم. و آنان در آن جا فرياد برمى آورند: پروردگارا! ما را بيرون بياور، تا غير از آنچه مى كرديم، كار شايسته كنيم. مگر شما را [ آن قدر ] عمر دراز نداديم كه هر كس كه بايد در آن عبرت بگيرد، عبرت مى گرفت و [ آيا ]براى شما هشداردهنده نيامد؟ پس بچشيد كه براى ستمگران ، ياورى نيست» .

«يا گمان دارى كه بيشترشان مى شنوند يا مى انديشند؟ آنان جز مانند ستوران نيستند ؛ بلكه گم راه ترند» .

حديث

۵۰.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :از خرد ، راه نمايى بگيريد تا به رُشد برسيد و از خرد ، نافرمانى مكنيد كه پشيمان مى شويد .

۳ / ۵

حجيّتِ عقل

۵۱.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :با حق باش ، هر جا كه باشد . و آنچه را [ از عقايد و اخلاق و اعمال ]بر تو مشتبه مى شود ، با خردت جدا ساز ؛ زيرا خرد ، حجّت خدا بر تو و امانت او در نزد تو و بركات الهى در پيش توست . ۱

1.در كتاب جواهر المطالب (ج ۲ ص ۱۴۸) از پيامبر خدا چنين روايت شده است: «در برابر حق، فروتن باش ، از هر سو كه بر تو وارد شود ... . گمان را رها كن و بر پايه يقين ، بنا كن و آنچه را بر تو مشتبه شد، با خردت تمييز ده ؛ چرا كه خرد ، حجّت خدا، برهان الهى و وديعه او نزد توست» .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
152

« وَ مَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تُؤْمِنَ إِلَا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ يَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ » . ۱

« وَ مَن كَانَ فِى هَـذِهِ أَعْمَى فَهُوَ فِى الْأَخِرَةِ أَعْمَى وَ أَضَلُّ سَبِيلاً » . ۲

« أُفٍّ لَّكُمْ وَ لِمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ » . ۳

« قَالُواْ لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِى أَصْحَـبِ السَّعِيرِ » . ۴

« وَالَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقْضَى عَلَيْهِمْ فَيَمُوتُواْ وَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُم مِّنْ عَذَابِهَا كَذَ لِكَ نَجْزِى كُلَّ كَفُورٍ * وَ هُمْ يَصْطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَا أَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَــلِحًا غَيْرَ الَّذِى كُنَّا نَعْمَلُ أَوَ لَمْ نُعَمِّرْكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَ جَاءَكُمُ النَّذِيرُ فَذُوقُواْ فَمَا لِلظَّــلِمِينَ مِن نَّصِيرٍ » . ۵

« أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ إِنْ هُمْ إِلَا كَالْأَنْعَـمِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلاً » . ۶

الحديث

۵۰.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :اِستَرشِدُوا العَقلَ تَرشُدوا ، ولا تَعصوهُ فَتَندَموا. ۷

۳ / ۵

حُجِّيَّةُ العَقل

۵۱.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :كُن مَعَ الحَقِّ حَيثُ كانَ ، ومَيِّز مَا اشتَبَهَ عَلَيكَ بِعَقلِكَ ؛ فَإِنَّه حُجَّةُ اللّهِ عَلَيكَ ، و وَديعَته ۸ فيكَ وبَرَكاتُهُ عِندَكَ. ۹

1.يونس : ۱۰۰.

2.الإسراء : ۷۲.

3.الأنبياء : ۶۷.

4.الملك : ۱۱.

5.فاطر : ۳۶ و ۳۷.

6.الفرقان : ۴۴.

7.كنز الفوائد : ج ۲ ص ۳۱ ، بحار الأنوار : ج ۱ ص ۹۶ ح ۴۱ .

8.في المصدر «وديعة» ، وما أثبتناه من جواهر المطالب : ج ۲ ص ۱۴۸ .

9.الفردوس : ج ۵ ص ۳۱۸ ح ۸۳۰۷ عن الإمام عليّ عليه السلام .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7409
صفحه از 568
پرینت  ارسال به