۴ / ۳
غلو
قرآن
«اى اهل كتاب! در دين خود ، غلوّ مكنيد و درباره خدا جز حق مگوييد . مسيح ، عيسى بن مريم ، فقط پيامبر خدا و كلمه اوست كه آن را به سوى مريم افكنده ، و روحى از جانب اوست . پس به خدا و پيامبرانش ايمان بياوريد و نگوييد : «[خدا] سه گانه است» . باز ايستيد كه براى شما بهتر است . خدا ، فقط معبودى يگانه است [و] منزّه از آن است كه براى او فرزندى باشد . آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است ، از آنِ اوست ؛ و خداوند ، بس كارساز است» .
«كسانى كه گفتند : «خدا ، همان مسيح پسر مريم است» ، مسلّما كافر شده اند . بگو : «اگر خدا اراده كند كه مسيح پسر مريم و مادرش و هر كه را كه در زمين است ، جملگى به هلاكت رساند ، چه كسى در مقابل خدا اختيارى دارد؟ فرمان روايىِ آسمان ها و زمين و آنچه ميان آن دو است ، از آنِ خداست . هر چه بخواهد ، مى آفريند ؛ و خدا بر هر چيزى تواناست»» .
حديث
۸۹۴.عيون أخبار الرضا عليه السلامـ به نقل از ابراهيم بن ابى محمود ـ: به امام رضا عليه السلام گفتم : اى فرزند پيامبر خدا ! ما درباره فضايل امير مؤمنان و فضايل شما اهل بيت ، اخبارى در دست داريم كه راويانِ آنها ، مخالفان شما هستند و چنان اخبارى را از شما سراغ نداريم . آيا آنها را بپذيريم؟
امام رضا عليه السلام فرمود : «اى پسر ابو محمود ! پدرم از پدرش از جدّش به من خبر داد كه پيامبر خدا فرمود : هر كس به گوينده اى گوش دهد ، او را عبادت كرده است . بنا بر اين ، اگر گوينده ، از خدا بگويد ، در واقع ، خدا را عبادت كرده است و اگر از ابليس بگويد ، ابليس را عبادت كرده است » .
امام رضا عليه السلام سپس فرمود : «اى پسر ابو محمود ! مخالفان ما ، درباره فضايل ما اخبارى را جعل كرده اند كه بر سه دسته اند : يك دسته از آنها غلوّآميزند ؛ دسته دوم ، كوتاهى در حقّ ماست ؛ و دسته سوم ، تصريح به معايب دشمنان ماست . هر گاه مردم ، اخبار غلوّآميز را درباره ما بشنوند ، شيعيان ما را تكفير مى كنند و آنان را معتقد به ربوبيّت ما مى خوانند . هر گاه اخبار تقصيرآميز در حقّ ما را بشنوند ، به آنها معتقد مى شوند . هر گاه اخبارى را بشنوند كه در آنها از دشمنان ما به نام آنان بد گفته شده است ، از ما صراحتا بد مى گويند ؛ حال آن كه خداوند فرموده است : «آنان را كه [مشركان] به جاى خدا مى خوانند ، دشنام مدهيد كه آنان نيز خدا را ، به ستم و از روى نادانى ، دشنام خواهند داد» .
اى پسر ابو محمود ! وقتى مردم به راست و چپ مى روند ، تو از راه ما جدا مشو ؛ زيرا هر كس با ما همراه باشد ، ما با او همراه هستيم و هر كه از ما جدا شود ، ما نيز از او جدا مى شويم . كمترين چيزى كه انسان را از ايمان بيرون مى برَد ، اين است كه به ريگى بگويد : اين يك هسته است ، و سپس به آن معتقد شود و از كسى كه با او مخالفت ورزيد ، تبرّى جويد .
اى پسر ابو محمود ! آنچه را برايت گفتم ، حفظ كن ؛ زيرا خير دنيا و آخرت را در آن ، براى تو گردآورى كردم» .
