ر . ك : دانش نامه عقايد اسلامى : معرفت شناسى / بخش ششم / فصل پنجم : قلمرو معرفت / خطر تندرَوى .

د . عاقبت تعمّق در دين

دسته چهارم ، احاديثى است كه عاقبت و ثمره تندروى و افراطگرى دينى را موجب خروج از دين مى دانند ؛ مانند آنچه از پيامبر خدا نقل شده كه فرمود :
إنَّ أقواما يَتَعَمَّقونَ فِى الدّينِ يَمرُقونَ كَما يَمرُقُ السَّهمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ . ^۱
گروه هايى در دين تندروى مى كنند و از آن بيرون مى روند، آن گونه كه تير از هدف در مى گذرد.
بنا بر اين، در فرهنگ احاديث اسلامى ، تعمّق در خداشناسى و امور دينى، نه تنها ممدوح نيست، بلكه ممنوع است و آنچه در كلام امام زين العابدين عليه السلام آمده كه در آخِرْ زمان، اقوامى متعمّق خواهند آمد ، حاكى از انحراف عقيدتى آنهاست كه خداوند متعال، براى فراگير نشدن انحراف آنان ، سوره توحيد و آيات نخست سوره حديد را نازل فرموده است و ذيل فرمايش امام عليه السلام كه فرموده : «هر كس بيش از آن را بطلبد ، هلاك مى شود» ، به روشنى دلالت دارد بر اين كه مسلمانان، بايد در شناخت صفات خدا ، به آنچه در اين آيات آمده و توضيحاتى كه اهل بيت عليهم السلام درباره آنها داده اند، اكتفا كنند و در مباحثى كه انديشه به عمق آن نمى رسد، ^۲ غور ننمايند ^۳ كه تعمّق در ذات و صفات خدا عاقبتى جز هلاكت ندارد .