7
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم

۳ / ۵۴

كافى

واژه شناسى «كافى»

صفت «كافى (بسنده)» ، اسم فاعل از مادّه «كفى» است كه بر بسندگى اى دلالت دارد كه نهايتى برايش قابل تصوّر نيست ؛ يعنى نياز به افزايش ندارد . «كفى الشى ء ، يكفى ، كفايةً فهو كاف» ، هنگامى گفته مى شود كه با آن ، بى نيازى از ديگرى حاصل آيد و «قد كفى كفاية» ؛ يعنى : «فلان كار را به خوبى عهده دار شد » .

كافى، در قرآن و حديث

برگرفته هاى مادّه «كفى» در قرآن كريم ، ۲۸ بار به خداوند نسبت داده شده است و صفت «كافى» ، يك بار در گفتار خدا : «آيا خدا بنده خود را بسنده نيست؟» ، ياد شده است .
در آيات و روايات آمده كه خداى متعال ، از همه چيز بسنده است و چيزى از او بسندگى نمى كند و جز او بسنده اى نيست و خدا در سرپرستى و يارى ، بسنده است .

قرآن

«و مى گويند: «فرمان بُرداريم» ؛ ولى چون از نزد تو بيرون مى روند، جمعى از آنان ، شبانه، جز آنچه تو مى گويى ، تدبير مى كنند. و خدا آنچه را كه شبانه در سر مى پرورند، مى نگارد. پس، از ايشان روى برتاب و بر خدا توكّل كن ؛ و خدا ، بسْ كارساز است» .

«و آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است ، از آنِ خداست ؛ و خدا ، بسْ كارساز است » .

«و خدا به [ حالِ ]دشمنان شما داناتر است . كافى است كه خدا ، سرپرست [ ـِ شما ] باشد، و كافى است كه خدا ياور [ ـِ شما ]باشد» .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم
6

۳ / ۵۴

الكافي

الكافي لغةً

«الكافي» اسم فاعل من مادّة «كفى» وهو يدلّ على الحَسْب الذي لا مستزاد فيه . كفى الشيء ، يكفي ، كفاية ، فهو كافٍ: إِذا حصل به الاستغناء عن غيره ، وقد كفى كفايةً إِذا قام بالأَمر. ۱

الكافي في القرآن والحديث

نُسبت مشتقّات مادّة «كفى» إِلى اللّه تعالى في القرآن الكريم ثماني وعشرين مرّةً ، وذُكرت صفة الكافي في قوله : «أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ» ۲ .
وقد جاء في الآيات والأَحاديث أَنّ اللّه تعالى كافٍ من كلّ شيء ولا يكفي منه شيء ، ولا كافي سواه ، وكفى باللّه وليّا ونصيرا .

الكتاب

«وَيَقُولُونَ طَاعَةٌ فَإِذَا بَرَزُواْ مِنْ عِندِكَ بَيَّتَ طَـآئِفَةٌ مِّنْهُمْ غَيْرَ الَّذِى تَقُولُ وَاللَّهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُونَ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً» . ۳

« وَلِلَّهِ مَا فِى السَّمَـوَ تِ وَمَا فِى الْأَرْضِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً » . ۴

« وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِأَعْدَآئِكُمْ وَكَفَى بِاللَّهِ وَلِيًّا وَكَفَى بِاللَّهِ نَصِيرًا » . ۵

1.معجم مقاييس اللغة : ج ۵ ص ۱۸۸ ، المصباح المنير : ص ۵۳۷ .

2.الزمر : ۳۶ ، وراجع : الحجر : ۹۵ والبقرة : ۱۳۷ .

3.النساء : ۸۱.

4.النساء : ۱۳۲ .

5.النساء : ۴۵.

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6772
صفحه از 643
پرینت  ارسال به