535
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم

است : چنان كه در تاريخ دمشق آمده :
لَمّا نَزَلَت : «إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرٌ ... » ، قالَ النَّبِىُّ : أنَا المُنذِرُ وعَلِىٌّ الهادى . ۱
چون آيه (تو فقط هشدار دهنده اى) نازل شد، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : من هشدار دهنده ام و على، راهبر.
و پس از امام على عليه السلام ، امامت در خاندان آن حضرت ادامه يافت ، چنان كه از پيامبر خدا روايت شده است :
أنَا المُنذِرُ، وعَلِىٌّ الهادى، وكُلُّ إمامٍ هادٍ لِلقَرنِ الَّذى هُوَ فيهِ . ۲
من هشدار دهنده ام و على، راهبر و هر امامى راهبر نسل معاصر خويش است.
و در روايتى ديگر ، از امام باقر عليه السلام آمده است :
رَسولُ اللّهِ المُنذِرُ، وعَلِىٌّ الهادى، أمَا وَاللّهِ ما ذَهَبَ مِنّا و ما زالَت فينا إلَى السّاعَةِ . ۳
پيامبر خدا ، بيم دهنده است و على هدايتگر . بدانيد كه به خداوند سوگند ، [امامت] از خاندان ما بيرون نرفته است و تا قيامت در ميان ماست .
اين حقيقت ، در حديث متواتر ثقلين نيز ـ كه صدورش قطعى است ـ مورد تأكيد قرار گرفته است ۴ و بدين سان ، امامت و رهبرىِ الهىِ خاندان نبوّت ، تا مدّتى قريب به سه قرن ادامه يافت ؛ اما پس از وفات امام حسن عسكرى عليه السلام ، حكمت الهى ايجاب مى كرد كه امامِ پس از او ـ كه پدر معنوىِ امّت اسلامى است ـ از ديده ها پنهان گردد و جامعه اسلامى را به دار الأيتام معنوىِ فقها و علما واگذارد، چنان كه از امام عسكرى عليه السلام روايت شده است كه فرمود :
حدّثنى أبى ، عن آبائه ، عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله : أشَدُّ مِن يُتمِ اليَتيمِ الَّذِى انقَطَعَ مِن اُمِّهِ و أبيهِ ، يُتمُ يَتيمٍ انقَطَعَ عَن إمامِهِ ولا يَقدِرُ عَلَى الوُصولِ إلَيهِ ولا يَدرى كَيفَ حُكمُهُ

1.ر . ك : دانش نامه امير المؤمنين : ح ۳۱۲۵ .

2.ر . ك : دانش نامه امير المؤمنين : بخش سوم / فصل هشتم / احاديث هدايت .

3.ر.ك : امام مهدى از نگاه حديث ثقلين، محمّد محمّدى رى شهرى .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم
534

لَبِنَةٍ لَمْ يَضَعها ، فَجَعَلَ النَّاسُ يَطوفونَ بِالبِناءِ ويَعجَبونَ مِنهُ ويَقولونَ : لَو تَمَّ مَوضِعُ تِلكَ اللَّبِنَةِ ! وأنا فِي النَّبِيِّينَ بِموضِعِ تِلكَ اللَّبِنَةِ . ۱
حكايت من در ميان پيامبران، حكايت مردى است كه خانه اى ساخته و آن را خوب و كامل و زيبا درست كرده باشد و فقط جاى يك خشت را در آن باقى گذاشته باشد ؛ مردم ، دور آن خانه مى چرخند و از آن خوششان مى آيد و مى گويند : كاش جاى همين يك خشت هم تكميل مى شد. آرى ، من در ميان پيامبران ، جاى آن خشت هستم.
بر پايه اين مَثَل، خداوند متعال با فرستادن پيامبران ، مى خواست ساختمانى معنوى در جهان بنا كند براى پرورش انسان كامل، كه بدون آن، جهان نمى توانست جز حيوان پرورش دهد . با اين كه معمار اين ساختمان ، خداوند متعال بوده، ساختن آن قرن ها طول كشيده است ؛ چرا كه اجزاى آن و زمينه ساختش مى بايست در طول قرن ها فراهم گردد . نخستين خشت نورانىِ اين بناى معنوى ، حضرت آدم و واپسينِ آنها حضرت خاتم الأنبيا است . با بعثت حضرت خاتم ، پرورشگاه جامعه انسانى از هر جهت تكميل شد و تا پايان جهان ، برنامه هاى اين پرورشگاه ، براى تكامل مادّى و معنوى همه انسان ها كافى است و بدين سان ، نبوّت پايان يافت .
اما پس از پايان يافتن نبوّت به وسيله خاتم پيامبران صلى الله عليه و آله ، امامت و هدايت امّت ، به وسيله اهل بيت ايشان ادامه يافت، چنان كه قرآن مى فرمايد :
«إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ . ۲ [ اى پيامبر! ]تو فقط هشداردهنده اى، و براى هر قومى راهبرى است» .
در احاديث فريقين تصريح شده ۳ كه مقصود از «هادى» ، اميرمؤمنان على عليه السلام

1.ر . ك : ص ۵۲۸ ح ۲۰۶۷ .

2.رعد : آيه ۷ .

3.ر.ك : دانش نامه امير المؤمنين : بخش نهم / فصل يكم : على از زبان قرآن / راه نما .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7574
صفحه از 643
پرینت  ارسال به