۲۰۵۷.صحيح مسلمـ به نقل از ابو سفيان ـ: زمانى كه در شام بودم ، نامه اى از پيامبر خدا ، براى هِرَقل آورده شد . . . . هِرَقل گفت : آيا از قوم اين مردى كه مى گويد پيامبر است ، كسى در اين جا هست؟
گفتند : آرى .
من با چند نفر از قريش احضار شديم . وقتى بر هِرَقل وارد شديم ، او ما را در برابر خود نشاند و همراهانم را پشت سرم نشاندند . . . . آن گاه به مترجم خود گفت : از او بپرس كه حَسَب و نَسَب وى (پيامبر صلى الله عليه و آله ) در ميان شما چگونه است؟
من گفتم : او در ميان ما از حَسَب و نَسَب ، برخوردار است .
پرسيد : آيا از پدران او ، كسى پادشاه بوده است؟
من گفتم : نه .
پرسيد : آيا پيش از آن كه ادّعاى نبوّت كند ، او را به دروغگويى ، متّهم مى كرده ايد؟
من گفتم : نه .
پرسيد : چه كسانى از او پيروى مى كنند : اشراف يا مردمان فرودست؟
گفتم : مردمان فرودست .
پرسيد : آيا روز به روز بر تعداد آنها افزوده مى شود ، يا كاسته مى گردد؟
گفتم : نه ؛ بلكه افزوده مى شوند .
پرسيد : آيا پيش آمده است كه فردى از آنها پس از پذيرفتن دين او ، به علّت خشم و نارضايتى از وى ، دينش را ترك كند؟
گفتم : نه .
پرسيد : وضعيّت جنگ شما با او چگونه بوده است؟
گفتم : بين ما و او ، جنگ هاى سختى در مى گرفت و او از ما مى كُشت و ما هم از او مى كُشتيم .
پرسيد : آيا خيانت و پيمان شكنى مى كند؟
گفتم : نه . در اين مدّتى كه ما با او بوده ايم ، چنين عملى از وى مشاهده نكرده ايم . . . .
پرسيد : آيا پيش از او كسى چنين ادّعايى كرده است؟
گفتم : نه . . . .
هِرَقل گفت : اگر آنچه درباره او مى گويى ، حقيقت داشته باشد ، بى گمانْ او پيامبر است . من مى دانستم كه او ظهور خواهد كرد ؛ امّا گمان نمى كردم كه از شما باشد . اگر برايم امكان داشت ، دوست داشتم ملاقاتش كنم و اگر نزد وى مى بودم ، پاهايش را مى شستم . پادشاهىِ او به آنچه زير پاى من است ، خواهد رسيد .
هِرَقل ، سپس نامه پيامبر خدا را خواست و آن را بدين شرح خواند : «به نام خداوند مِهر گستر مهربان . از محمّد ، فرستاده خدا ، به هِرَقل ، بزرگِ روم . درود بر كسى كه از راه راست ، پيروى كند! امّا بعد ، من تو را به اسلام فرا مى خوانم . مسلمان شو تا به سلامت (در امان) مانى . اسلام بياور تا خداوند به تو دو برابر ، مزد دهد و اگر نپذيرى ، گناه رعيّت ، به گردن توست . «اى اهل كتاب! بياييد بر سر سخنى كه ميان ما و شما يكسان است، بِايستيم و آن اين كه : جز خدا را نپرستيم و چيزى را شريك او نگردانيم ...» .
وقتى نامه را به پايان برد ، سر و صدا بلند شد و همهمه در همه جا پيچيد . او دستور داد ما را از حضور او بيرون بردند . وقتى بيرون رفتيم ، به همراهانم گفتم : كار پسر ابو كَبْشه (پيامبر صلى الله عليه و آله ) بالا گرفت .

۲۰۵۷.صحيح مسلم عن أبي سفيان :بَينا أنا بِالشَّامِ إذ جيءَ بِكِتابٍ مِن رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله إلى هِرَقلَ ... فَقالَ هِرَقلُ : هَل هاهُنا أحَدٌ مِن قَومِ هذا الرَّجُلِ الَّذي يَزعُمُ أ نَّهُ نَبِيٌّ ؟
قالوا : نَعَم .
قالَ : فَدُعيتُ في نَفَرٍ مِن قُرَيشٍ ، فَدَخَلنا عَلى هِرَقلَ فأجلَسَنا بَينَ يَدَيهِ ... وأجلَسوا أصحابي خَلفي ... .
ثُمَّ قالَ لِتَرجُمانِهِ : سَلهُ ، كَيفَ حَسَبُهُ فيكُم ؟ قالَ : قُلتُ : هُوَ فينا ذو حَسَبٍ . قالَ : فَهَل كانَ مِن آبائِهِ مَلِكٌ ؟ قُلتُ : لا . قالَ : فَهَل كُنتُم تَتَّهِمونَهُ بِالكَذِبِ قَبلَ أن يَقولَ ما قالَ ؟ قُلتُ : لا . قالَ : ومَن يَتَّبِعُهُ ؛ أشرافُ النَّاسِ أم ضُعَفاؤهُم ؟ قالَ : قُلتُ : بَل ضُعَفاؤهُم . قالَ : أيَزيدونَ أم يَنقُصونَ ؟ قالَ : قُلتُ : لا ، بَل يَزيدونَ ، قالَ : هَل يَرتَدُّ أحَدٌ مِنهُم عَن دينهِ بَعدَ أن يَدخُلَ فيهِ سَخطَةً لَهُ ؟ قالَ : قُلتُ : لا . قالَ : فَهَل قاتَلتُموهُ ؟ قُلتُ : نَعَم . قالَ : فَكَيفَ كانَ قِتالُكُم إيَّاهُ ؟ قالَ : قُلتُ : تَكونُ الحَربُ بَينَنا وبَينَهُ سِجالاً ، يُصيبُ مِنَّا ونُصيبُ مِنهُ . قالَ : فَهَل يَغدِرُ ؟ قُلتُ : لا ، ونَحنُ مِنهُ في مُدَّةٍ لا نَدري ما هُوَ صانِعٌ فيها ... قالَ : فَهَل قالَ هذا القَولَ أحَدٌ قَبلَهُ ؟ قالَ : قُلتُ : لا ... .
قالَ : إن يَكُن ما تَقولُ فيهِ حَقَّا فَإنَّهُ نَبِيٌّ ، وقَد كُنتُ أعلَمُ أ نَّهُ خارِجٌ ، ولَم أكُن أظُنُّهُ مِنكُم ، ولَو أ نَّي أعلَمُ أنَّي أخلُصُ إلَيهِ لَأحبَبتُ لِقاءَهُ ، ولَو كُنتُ عِندَهُ لَغَسَلتُ عَن قَدَمَيهِ ، وليَبلُغَنَّ مُلكُهُ ما تَحتَ قَدَمَيَّ .
قالَ : ثُمَّ دَعا بِكِتابِ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله فَقَرَأهُ ، فَإذا فيهِ : بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ ، مِن مُحَمَّدٍ رَسولِ اللّهِ إلى هِرَقلَ عَظيمِ الرُّومِ ، سَلامٌ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الهُدى . أ مّا بَعدُ ، فَإنّي أدعوكَ بِدِعايَةِ الإسلامِ ، أسلِم تَسلَم ، وأسلِم يُؤتِكَ اللّهُ أجرَكَ مَرَّتَينِ ، وإن تَوَلَّيتَ فَإنَّ عَلَيكَ إثمَ الأريسيِّينَ ، «قُلْ يَـأَهْلَ الْكِتَـبِ تَعَالَوْاْ إِلَى كَلِمَةٍ سَوَآء بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَا نَعْبُدَ إِلَا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ ...» ^۱ .
فَلَمَّا فَرَغَ مِن قِراءَةِ الكِتابِ ارتَفَعَتِ الأصواتُ عِندَهُ وكَثُرَ اللَّغطُ ، وأمَرَ بِنا فَأُخرِجنا . قالَ : فَقُلتُ لِأصحابي حينَ خَرَجنا : لَقَد أمِرَ ^۲ أمرُ ابنِ أبي كَبشَةَ ! ^۳