31
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم

۳ / ۵۸

مجيب

واژه شناسى «مُجيب»

صفت «مُجيب (اجابت كننده / پاسخ دهنده) » ، اسم فاعل از «أجابَ ، يُجيبُ» و از ريشه «جوب» به معناى «باز گرداندن سخن» است .
گفته مى شود : «أجاب عن سؤاله» ؛ يعنى «جواب پرسش او را داد» ؛ امّا سخن ، «جواب» ناميده نمى شود ، مگر اين كه پس از پرسش و درخواست باشد . مُجيب ، كسى است كه در برابر دعا و درخواست ، قبول و بخشش مى كند .

مجيب ، در قرآن و حديث

در قرآن كريم ، برگرفته هاى از ريشه «جوب» ، چهارده بار در مورد خداى متعال به كار رفته است و صفت «مُجيب» ، يك بار در اين آيه كريم آمده است : «پروردگار من ، نزديك و پاسخ دهنده است» .
در قرآن و احاديث ، صفت «مجيب» و افعال هم ريشه آن ، در مورد دعا و درخواست به كار رفته است ، و خداوند است كه به دعاكنندگان و نيازمندان و درماندگان و توبه كنندگان ، پاسخ مثبت مى دهد و نيازهايشان را برآورده مى سازد .

قرآن

«و به سوى [ قوم ]ثمود، برادرشان صالح را [ فرستاديم] . گفت: «اى قوم من! خدا را بپرستيد. براى شما هيچ معبودى جز او نيست. او شما را از زمين ، پديد آورد و در آن ، شما را استقرار داد. پس، از او آمرزش بخواهيد، آن گاه به درگاه او توبه كنيد، كه پروردگارم نزديك [ و ]اجابت كننده است»» .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم
30

۳ / ۵۸

المُجيبُ

المجيب لغةً

«المجيب» اسم فاعل من أَجاب ، يُجيب من مادّة «جوب» وهو مراجعة الكلام . ۱ يقال: أَجاب عن سؤاله . ۲ ولا يُسمّى جوابا إِلّا بعد طلب . ۳ المجيب ، هو الذي يقابل الدعاء والسؤال بالقبول والعطاء . ۴

المجيب في القرآن والحديث

لقد وردت مشتقّات مادّة «جوب» أربع عشرة مرّةً بالنسبة إلى اللّه تعالى في القرآن الكريم؛ وجاءت صفة «المجيب» مرّةً واحدةً في الآية الكريمة : «إِنَّ رَبِّى قَرِيبٌ مُّجِيبٌ» . ۵
وقد استعمل القرآن والأحاديث صفة «المجيب» والأفعال المتعلّقة به في الدعاء والطلب ، واللّه يُجيب الداعين والمحتاجين والمضطرّين والتوّابين ويقضي حوائجهم .

الكتاب

«وَ إِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَــلِحًا قَالَ يَـقَوْمِ اعْبُدُواْ اللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَـهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّى قَرِيبٌ مُّجِيبٌ» . ۶

1.معجم مقاييس اللغة : ج ۱ ص ۴۹۱ .

2.الصحاح : ج ۱ ص ۱۰۴ .

3.المصباح المنير : ص ۱۱۳ .

4.النهاية في غريب الحديث : ج ۱ ص ۳۱۰ .

5.هود : ۶۱ .

6.هود : ۶۱ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سوّم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7275
صفحه از 643
پرینت  ارسال به