145
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم

۲۴۸۳.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :مسلمانان ، خون هايشان برابر است و در برابر بيگانه ، متّحدند و همگى به امان دادنِ كمترين فرد خود [به دشمن] ، پايبندند و دورترينشان به آنها سود مى رساند .

۲۴۸۴.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :مسلمانان ، برادر يكديگرند ؛ هيچ يك را بر ديگرى برترى نيست ، مگر به تقوا .

۲۴۸۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :مسلمانان ، همگى چون يك فردند كه هر گاه يكى از اعضاى پيكر او به درد آيد ، ديگر اعضايش با آن همدردى مى كنند .

۲ / ۶

ممنوعيّتِ زيان زدن به خود و ديگران در اسلام

۲۴۸۶.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :ضرر ۱ و زيان رساندن به خود و ديگرى ، ممنوع است .

۲۴۸۷.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :ضرر و زيان زدن به خود و ديگرى ، جايز نيست . كسى كه به ديگرى زيان وارد آورد ، خداوند به او زيان مى رسانَد و كسى كه ديگرى را به مشقّت اندازد ، خداوند او را به مشقّت مى افكند .

۲۴۸۸.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :زيان زدن به خود و ديگرى ، ممنوع است . انسان ، مجاز است چوب خود را بر ديوار همسايه اش بگذارد ، و [حريم] راه هموار ، هفت گز است .

۲۴۸۹.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :در اسلام ، ضرر و زيان زدن به ديگران ممنوع است ؛ زيرا اسلام بر خير مسلمان مى افزايد و شرّى به او نمى رساند .

۲۴۹۰.امام صادق عليه السلام :پيامبر خدا براى شريكان در زمين و خانه ، حكم به شُفعه كرد و فرمود : «ضرر و زيان زدن ، ممنوع است» و فرمود : «چنانچه حدود و مرزها [در زمين و خانه] علامت گذارى و مشخّص شوند ، ديگر شُفعه (حقّ تقدّم در خريد سهم شريك) منتفى خواهد شد» .

1. . ابن منظور ، ضمن نقل اين حديث، مى گويد : « لاضَرَر» يعنى: انسان نبايد به برادر خود زيان بزند ؛ و «لاضرارَ» ، يعنى : نبايد به يكديگر زيان رسانند . پس ضرار، دو جانبه است و ضرر، يك جانبه . به عبارت ديگر، اگر كسى به ديگرى زيان رساند، آن ديگرى نبايد به او ضررى وارد آورد؛ بلكه بايد گذشت كند (و يا خسارت بگيرد) . و به قولى : «ضرر» به اين معناست كه به كسى زيانى برسانى كه از آن زيان، سودى به تو برسد؛ ولى «ضرار» به اين معناست كه به كسى زيانى بزنى بدون آن كه از آن، سودى نصيب تو شود (لسان العرب: مادّه «ضرر») . بعضى از محقّقان نيز گفته اند كه منظور از «ضرر»، اين است كه در اسلام ، حكم زيان بخش وجود ندارد و مقصود از «ضرار» اين است كه از نظر اسلام، ضرر زدن به ديگران ممنوع است . م .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم
144

۲۴۸۳.عنه صلى الله عليه و آله :المُسلمونَ تَتَكافَأُ دِماؤهُم ، وهُم يَدٌ على مَن سِواهُم ، يَسعى بِذِمَّتِـهِم أدناهُم ويَرِدُ علَيهِم أقصاهُم . ۱

۲۴۸۴.عنه صلى الله عليه و آله :المُسلمونَ إخوَةٌ، لا فَضلَ لأِحَدٍ على أحَدٍ إلّا بالتَّقوى . ۲

۲۴۸۵.عنه صلى الله عليه و آله :المُسلمونَ كالرَّجُلِ الواحِدِ إذا اشتَكى عُضوٌ مِن أعضائهِ تَداعى لَهُ سائرُ جَسَدِهِ . ۳

۲ / ۶

لا ضَرَرَ ولا ضِرارَ في الإسلامِ

۲۴۸۶.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :لا ضَرَرَ ولا ضِرارَ . ۴

۲۴۸۷.عنه صلى الله عليه و آله :لا ضَررَ ولا ضِرارَ، مَن ضارَّ ضارَّهُ اللّه ُ، ومَن شاقَّ شَقَّ اللّه ُ علَيهِ . ۵

۲۴۸۸.عنه صلى الله عليه و آله :لا ضَرَرَ ولا ضِرارَ، ولِلرَّجُلِ أن يَضَعَ خَشَبَهُ في حائطِ جارِهِ، والطَّريقُ المَيثاءُ سَبعَةُ أذرُعٍ. ۶

۲۴۸۹.عنه صلى الله عليه و آله :لا ضَرَرَ ولا إضرارَ في الإسلامِ، فَالإسلامُ يَزيدُ المُسلمَ خَيرا ولايَزِيدُهُ شَرّا . ۷

۲۴۹۰.الإمام الصّادق عليه السلام :قَضى رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله بالشُّفْعَةِ بينَ الشُرَكاءِ في الأرَضِينَ والمَساكِنِ، وقالَ : لا ضَرَرَ ولا ضِرارَ، وقالَ : إذا اُرِّفَتِ الاُرَفُ وحُدَّتِ الحُدودُ فلا شُفعَةَ . ۸

1. كنز العمّال : ج ۱ ص ۹۹ ح ۴۴۴ عن ابن عبّاس .

2. كنز العمّال : ج۱ ص ۱۴۹ ح ۷۴۳ عن أبي هريرة .

3. كنز العمّال : ج ۱ ص ۱۵۳ ح ۷۵۹ نقلاً عن الرامهرمزي في الأمثال عن النعمان بن بشير .

4. كنز العمّال : ج ۴ ص ۵۹ ح ۹۴۹۸ عن ابن عبّاس .

5. كنز العمّال : ج ۴ ص ۶۱ ح ۹۵۱۸ نقلاً عن مالك عن عمرو بن يحيى المازني .

6. كنز العمّال : ج ۴ ص ۶۱ ح ۹۵۱۹ عن ابن عبّاس .

7. كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ۴ ص ۳۳۴ ح ۵۷۱۸ .

8. تهذيب الأحكام : ج ۷ ص ۱۶۴ ح ۷۲۷ عن عقبة بن خالد .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6441
صفحه از 568
پرینت  ارسال به