125
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم

«خداوند ، بر هيچ كس جز به قدر توانايى اش تكليف نمى كند. آنچه [ از خوبى ] به دست آورده ، به سود او، و آنچه [ از بدى ] به دست آورده ، به زيان اوست. پروردگارا! اگر فراموش كرديم يا به خطا رفتيم ، بر ما مگير . پروردگارا! هيچ بار گرانى بر [ دوش ] ما مگذار؛ همچنان كه بر [ دوش ِ ]كسانى كه پيش از ما بودند ، نهادى. پروردگارا! و آنچه تاب آن نداريم ، بر ما تحميل مكن و از ما درگذر و ما را ببخشاى و بر ما رحمت آور . سرور ما تويى . پس ما را بر گروه كافران ، پيروز كن » .

«بر توانگر است كه از دارايى خود ، هزينه كند، و هر كه روزى او تنگ باشد ، بايد از آنچه خدا به او داده ، خرج كند. خدا هيچ كس را جز [ به قدر ] آنچه به او داده است ، تكليف نمى كند. خدا به زودى پس از دشوارى ، آسانى فراهم مى كند» .

حديث

۲۴۳۳.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :از جمله چيزهايى كه خداوند به امّت من ارزانى داشته و با اين كار ، آنها را بر ديگر امّت ها برترى بخشيده است ، سه چيز است كه آنها را جز به پيامبران نداده است ؛ زيرا خداوند ـ تبارك و تعالى ـ هرگاه پيامبرى را مبعوث مى كرد ، به او مى فرمود : «در دينت كوشا باش و خود را در تنگنا قرار مده» . خداوند ـ تبارك و تعالى ـ اين نعمت را به امّت من ارزانى داشته است ، آن جا كه مى فرمايد : «و براى شما در دين، هيچ تنگنايى قرار نداد . . . » ؛ يعنى هيچ چيز توان فرسايى .

۱ / ۱۳

انجام دادن مباح ها ، وآنچه تكليفى در آن نيست

۲۴۳۴.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خداوند متعال ، همچنان كه دوست ندارد معصيت شود ، دوست دارد به رخصت هايش ۱ عمل شود .

۲۴۳۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خداوند متعال ، دوست دارد رخصت هايش پذيرفته شود ، همچنان كه بنده دوست دارد آمرزيده شود .

۲۴۳۶.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خداوند ، همچنان كه دوست دارد به واجباتش عمل شود ، دوست دارد رخصت هايش نيز به جا آورده شود .

1. . مقصود از رخصت، جايى است كه خداوند متعال ، تكليفى را برداشته و يا آن را آسان تر كرده است.


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم
124

«لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَآ أَنتَ مَوْلَانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَـفِرِينَ» . ۱

« لِيُنفِقْ ذُو سَعَةٍ مِّن سَعَتِهِ وَ مَن قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنفِقْ مِمَّآ ءَاتَاهُ اللَّهُ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَا مَآ ءَاتَاهَا سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْرًا » . ۲

الحديث

۲۴۳۳.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :مِمّا أعطَى اللّه ُ اُمَّتي وفَضَّلَهُم بهِ على سائرِ الاُمَمِ أعطاهُم ثلاثَ خِصالٍ لم يُعطَها إلّا نَبيٌّ ، وذلكَ أنَّ اللّه َ تَبارَكَ وَتعالى كانَ إذا بَعَثَ نبيّاً قالَ لَهُ : اجتَهِدْ في دِينِكَ ولا حَرَجَ علَيكَ ، وأنّ اللّه َ تبارَك وَتَعالى أعطى ذلكَ اُمَّتِي حيثُ يقولُ : «وما جَعَلَ عَلَيْكُم في الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ...» ۳ يقول : مِن ضِيقٍ . ۴

۱ / ۱۳

إتيان الرُّخَصِ وَمَا لا تَكلِيفَ فِيه

۲۴۳۴.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :إنّ اللّه َ تعالى يُحِبُّ أن تُؤتى رُخصَتُهُ ۵ كما يَكرَهُ أن تُؤتى مَعصيَتُهُ . ۶

۲۴۳۵.عنه صلى الله عليه و آله :إنّ اللّه َ تعالى يُحِبُّ أن تُقبَلَ رُخصَتُهُ ، كما يُحِبُّ العَبدُ مَغفِرَتَهُ . ۷

۲۴۳۶.عنه صلى الله عليه و آله :إنّ اللّه َ يُحِبُّ أن تُؤتى رُخَصُهُ كما يُحِبُّ أن تُؤتى عَزائمُهُ . ۸

1. البقرة : ۲۸۶.

2. الطلاق : ۷.

3. الحجّ : ۷۸ .

4. قرب الاسناد : ص ۸۴ ح ۲۷۷ عن مسعدة بن زياد عن الإمام الصادق عن أبيه عليهماالسلام ، بحار الأنوار : ج ۵ ص ۳۰۰ ح ۱ .

5. المراد بالرخصة هو ان يرفع اللّه التكليف او وضع تكليف اسهل من السابق .

6. كنز العمّال : ج ۳ ص ۳۴ ح ۵۳۳۵ عن ابن عمر .

7. كنز العمّال : ج ۳ ص ۳۴ ح ۵۳۳۶ عن أبي الدرداء وواثلة وأبي أمامة .

8. كنز العمّال : ج ۳ ص ۳۴ ح ۵۳۳۴ عن ابن عمر .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهارم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6780
صفحه از 568
پرینت  ارسال به