۲۴۰۸.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :در دين شناسىِ مرد ، همين بس كه خدا را عبادت كند ، و در نادانى مرد ، همين بس كه به رأى خود مغرور باشد .

۲۴۰۹.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :آدمى دين شناسِ كامل نيست ، مگر آن گاه كه خشم و كينش با مردم براى خدا باشد ، و مگر آن گاه كه اَحَدى نزد او منفورتر از نفْس خودش نباشد .

۲۴۱۰.پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش به ابو ذر ـ: آدمى ، دين شناس كامل نمى شود ، مگر آن گاه كه مردم در نظرش مانند مُشتى شتر باشند و به بود و نبودِ آنها اهمّيتى ندهد و همچنان كه اگر شترى در كنار او باشد ، فرقى به حالش ندارد ، وجود مردم نيز در او تغيير و تأثيرى ايجاد نكند . . . و با اين حال ، وقتى به خودش برگردد ، بيشترين بى اعتنايى را نسبت به نفس خويش ، روا دارد .

۲۴۱۱.پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش به ابو ذر ـ: آدمى ، دين شناس كامل نمى شود ، مگر آن گاه كه مردم را در مقايسه با خداوند متعال ، همانند مُشتى شتر ببيند و با اين حال ، وقتى به خودش برگردد ، بيش از همه نفْس خودش را بى مقدار شمارد .

۲۴۱۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :از نشانه هاى دين شناسىِ آدمى ، اين است كه امور معيشتى خود را سامان دهد و [البته] تحصيل آنچه زندگى ات را سامان مى دهد ، دنيادوستى نيست .

۲۴۱۳.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :از نشانه هاى دين شناسى آدمى اين است كه سخنان بيهوده كمتر مى گويد .

۲۴۱۴.بحار الأنوار :روايت شده است كه مردى خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمد تا ايشان به او قرآن بياموزد . چون پيامبر صلى الله عليه و آله به اين آيه رسيد : «پس هر كس به اندازه ذرّه اى خوبى كند، آن را مى بيند و هر كس به اندازه ذرّه اى بدى كند [نيز] آن را مى بيند» ، گفت : مرا بس است! و رفت .
پيامبر خدا فرمود : «اين مرد ، دين شناس بازگشت» .

۲۴۰۸.عنه صلى الله عليه و آله :كَفى بالمَرءِ فِقها إذا عَبَدَاللّه َ ، وكفى بالمَرءِ جَهلاً إذا اُعجِبَ بِرَأيهِ . ^۱

۲۴۰۹.عنه صلى الله عليه و آله :لا يَفقَهُ العَبدُ كُلَّ الفِقهِ حتّى يَمقُتَ الناسَ في ذاتِ اللّه ِ ، وحتّى لا يكونَ أحَدٌ أمقَتَ مِن نفسِهِ . ^۲

۲۴۱۰.عنه صلى الله عليه و آلهـ في وصيَّتِهِ لأبي ذرٍّ ـ: لا يَفقَهُ الرجُلُ كُلَّ الفِقهِ حتَّى يَرَى الناسَ أمثالَ الأباعِرِ ، فلا يَحفِلَ بِوُجودِهِم ، ولا يُغَيِّرَهُ ذلكَ كما لا يُغَيِّرُهُ وُجودُ بَعيرٍ عندَهُ ، . . . ثُمّ يَرجِعَ هُو إلى نفسِهِ فيَكونَ أعظَمَ حاقِرٍ لها . ^۳

۲۴۱۱.عنه صلى الله عليه و آلهـ في وصيَّتِهِ لأبي ذَرٍّ ـ: لايَفقَهُ الرجُلُ كلَّ الفِقهِ حتّى يَرى الناسَ في جَنبِ اللّه ِ أمثالَ الأباعِرِ ، ثُمّ يَرجِعَ إلى نفسِهِ فيكونَ هُو أحقَرَ حاقِرٍ لها . ^۴

۲۴۱۲.عنه صلى الله عليه و آله :مِن فِقهِ الرجُلِ أن يُصلِحَ مَعِيشَتَهُ ، وليسَ مِن حُبِّ الدنيا طَلَبُ ما يُصلِحُكَ . ^۵

۲۴۱۳.عنه صلى الله عليه و آله :مِن فِقهِ الرجُلِ قِلَّةُ كلامِهِ فيما لا يَعنيهِ . ^۶

۲۴۱۴.بحار الأنوار :رُويَ أنَّ رجُلاً جاءَ إلَى النبيِّ صلى الله عليه و آله لِيُعَلِّمَهُ القرآنَ ، فانتَهى إلى قولِهِ تعالى : «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيرا يَرَهُ * ومَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرّا يَرَهُ» ^۷ فقالَ : يَكفِيني هذا، وانصَرَفَ ، فقالَ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : انصَرَفَ الرجُلُ وهُو فَقيهٌ . ^۸