۲ . مرجعيّت علمى اهل بيت

دومين پيام روشن حديث ثقلين براى امّت اسلام ، مرجعيّت علمى اهل بيت است . در واقع ، پذيرش همتايىِ اهل بيت با قرآن و مصونيت علم آنان ، براى اثبات اين پيام ، كافى است . اين ، بدان معناست كه هيچ كس جز اهل بيت عليهم السلام نمى تواند حقايق قرآن را براى مردم ، بازگو كند و آنان را با معارف ناب اسلام ، آشنا سازد . امام صادق عليه السلام مى فرمايد :
إنَّ اللّهَ عَلَّمَ نَبِيَّهُ التَنزيلَ وَالتَّأويلَ ، فَعَلَّمَهُ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله عَلِيَّا عليه السلام ، قالَ : وعَلَّمَنا وَاللّهِ . ^۱ خداوند به پيامبرش تنزيل و تأويل را آموخت . پيامبر صلى الله عليه و آله هم به على عليه السلام آموخت و به خدا سوگند ، به ما هم ياد داد .
همه احاديثى كه بر جايگاه علمى اهل بيت تأكيد دارند (مانند احاديثى كه آنان را «خزانه داران علم الهى» و «وارثان علم انبيا» معرّفى مى كنند ، يا سخن آنان را سخن پيامبر خدا مى شمرند) ، ^۲ در واقع ، تبيين كننده اين پيام و تأكيدورز بر مرجعيّت علمى اهل بيت اند . جالب توجّه است كه در برخى از گزارش هاى حديث ثقلين ، به جايگاه علمى اهل بيت نيز اشاره شده است . ^۳
افزون بر اين، حديث ثقلين در تبيين مرجعيّت علمى اهل بيت عليهم السلام در كنار قرآن

فرمانبرى از آنان ، غير قابل توجيه است .
امام على عليه السلام در تبيين اين برهان و درباره وجوب اطاعت از اولو الامر مى فرمايد :
إنَّما أمَرَ بِطاعَةِ أولى الأمرِ ^۱ لأنَّهُم مَعصومونَ مُطَهَّرونَ ، لا يَأمرونَ بِمَعصِيَةٍ . ^۲ همانا [خدا] به فرمانبرى از اولو الامر دستور داده است ، به اين جهت كه آنان [از گناه و خطا ]مبرّا و پاك اند و به هيچ گناهى ، دستور نمى دهند .
ثانيا ، عدم مصونيت اهل بيت از خطا ، پيوستگى آنان با قرآن را مخدوش مى سازد ، در حالى كه حديث ثقلين ، با صراحت ، پيوستگى و جداناپذيرى قرآن و اهل بيت را اعلام نموده است . شيخ مفيد قدس سره در اين باره مى گويد :
اين ، موجب پاكى آنان از گناه و مانع از دچار شدن آنها به غفلت و فراموشى است ؛ زيرا اگر از آنها ، نافرمانى سر بزند و يا در احكامْ سهو كنند ، از قرآن ، در چيزى كه برهان ، آن را اثبات كرده است (عصمت) ، جدا شده اند . ^۳
بنا بر اين ، حديث ثقلين ، دليل ديگرى است بر عصمت اهل بيت و مصونيت آنان از گناه و اشتباه در كنار آيه تطهير و احاديثى كه در تبيين طهارت اهل بيت ، صادر شده اند . ^۴