279
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم

و در هفت سال دوم، بنده است .
حال، عبوديت و بندگىِ كودك نسبت به پدر و مادر، نتيجه همان اعتمادى است كه در هفت سال آغاز زندگى نسبت به آنها پيدا كرده است. پيدايش اين حالت در كودك در هفت سالِ دوم زندگى، با عنايت به اين كه اين ايّام، دوران تعليم و تربيت اوست، فوق العاده براى سازندگى او اهمّيت دارد.
پس از سپرى شدن هفت سالِ دوم زندگىِ كودك، دوران وزارت او در خانواده فرا مى رسد، چنان كه در ادامه حديث مى خوانيم :
و وَزيرٌ سَبعَ سِنينَ. و در هفت سال سوم، دستْ يار (و مشاور) است .
در اين دوران، كودك، ديگر بنده و فرمانبر نيست. تكريم شخصيت او در اين دوران، ايجاب مى كند كه او همانند وزير خانواده، مورد مشورت قرار گيرد و كارهايى كه از او بر مى آيد، به وى واگذار گردد (تا مسئوليت پذير شود) و بدين سان، مسئوليت خانواده در تعليم و تربيت كودك، به پايان مى رسد .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
278

كرامت نفس ، محور اساسى اخلاق و تربيت اسلامى است و مهم ترين راه آن ، تكريم انسان ، بويژه در دوران كودكى است . البتّه بخشى از كرامت پرورى، به آموزش زشتى ها و زيبايى ها مربوط مى شود ؛ ولى تكريم ، ارزش و اهميّت بسيارى دارد .
يكى از مهم ترين نكات تربيتى كه در تكريم شخصيت كودك بايد مورد توجّه قرار گيرد، جدّى گرفتن احساسات او در هفت سال آغاز زندگى است. اين موضوع، آن قدر اهمّيت دارد كه اين دوران در حديثى از پيامبر خدا ، دوران سَرورى و آقايىِ كودك شمرده شده است :
الوَلَدُ سَيّدٌ سَبعَ سِنينَ . ۱ فرزند ، هفت سال سَرور است .
مقتضاى سَرورى و آقايىِ كودك، فرماندهى او و اطاعت والدين است ، بدين معنا كه كودك در هفت سال آغاز زندگى، بايد در خانواده ، آقايى و فرماندهى كند . از اين رو هر چه مى خواهد ، در صورتى كه براى او زيانبار نباشد و در توان پدر و مادر باشد ، بايد تأمين شود .
نتيجه تربيتىِ فرماندهى كودك در هفت سال آغاز زندگى و فرمانبرى صحيح پدر و مادر از او، فرمانبرى مطلق توأم با محبّت كودك در هفت سال بعدىِ زندگى كودك خواهد بود. از اين رو، در ادامه همان حديث آمده است :
و عَبدٌ سَبعَ سِنينَ .

1.المعجم الأوسط : ج ۶ ص ۱۷۰ ح ۶۱۰۴ ؛ مكارم الأخلاق : ج ۱ ص ۴۷۸ ح ۱۶۴۹ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5089
صفحه از 524
پرینت  ارسال به