255
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم

امام على عليه السلام در پاسخ سؤال پيامبر خدا كه : «نخستين نعمتى كه خداوند به تو عنايت كرد ، چيست ؟» ، فرمود :
أنْ خَلَقَنى ـ جلَّ ثَناؤُه ـ وَلَم أَكُ شَيْئا مَذكورا . ۱ اين است كه مرا آفريد ، در حالى كه چيز در خور ذكرى نبودم .
بنا بر اين ، تكرار همه ساله جشن تولّد ، به منظور سپاس گزارى از نخستين نعمت الهى ، شايسته و نيكوست ، هرچند دليل خاصّى كه استحباب اين جشن را اثبات نمايد ، وجود ندارد ، مانند جشن تكليف .

۲ . غُسل دادن ۲

درباره غسل نوزاد ، چند نكته قابل توجّه است :
الف ـ مقصود از اين غُسل ، شستشوى نوزاد نيست ؛ بلكه مقصود ، غُسل به مفهوم شرعى آن است . بنا بر اين ، كسى كه نوزاد را غُسل مى دهد ، بايد احكام غسل (مانند: قصد قربت و ترتيب) را رعايت نمايد .
ب ـ استحباب اين غسل ، مشروط است به ضرر نداشتن آن براى كودك . ۳
ج ـ استحباب غسل نوزاد ، هنگام تولّد است و تأخير در آن ، تا دو سه روز ، مانعى ندارد . ۴
د ـ برخى از فقهاى گذشته ، غسل نوزاد را واجب دانسته اند . ۵

1.الأمالى ، طوسى : ص ۴۹۲ ح ۱۰۷۷ .

2.. البتّه برخى از فقها احتمال داده اند كه مقصود از آن ، هر گونه شستشو و نظافت نوزاد باشد (ر.ك : جواهر الكلام : ج ۵ ص ۷۱) .

3.ر.ك : تحرير الوسيلة : ج ۲ ص ۳۱۰ ، ش ۲ .

4.. ر. ك: العروة الوثقى : ج ۱ ص ۳۴۴ .

5.. ر.ك : جواهر الكلام : ج ۵ ص ۷۱ .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
254

سخنى درباره حقوق نوزاد

بررسى ره نمودهاى پيشوايان اسلام درباره حقوق نوزاد ، نشان مى دهد كه كودك ، در آغاز تولّد ، هشت حق بر خانواده خود دارد .اين حقوق ، عبارت اند از :

۱ . بزرگداشت تولّد

روزى كه خداوند متعال ، نعمتى به انسان عنايت كند ، «عيد» ۱ است و فرخنده و مبارك . نوزاد ، نعمت بزرگى براى خانواده است و جشن تولّد ، در حقيقت ، جشن سپاس گزارى از اين نعمت بزرگ الهى است و تهنيتِ گفتن آن و وليمه دادن براى بزرگداشت آن ، مطلوب است .
جشن تولّد ، بزرگداشت روزى است كه نخستين نعمت الهى كه خلعت وجود است ، انسان را فرا مى گيرد و او با كمال عزّت و بزرگوارى ، ديده به جهان مى گشايد .

1.. عيد ، در لغت ، از ريشه «عَوْد» به معناى بازگشت است . بنا بر اين ، روزهايى كه نعمت هاى از دست رفته به فرد يا جامعه باز مى گردند ، عيد ناميده مى شود ؛ ولى به تدريج اين كلمه در مطلقِ روزهاى فرخنده و مبارك به كار رفته است . هر چه نعمت الهى بزرگ تر باشد ، عيد از فرخندگى و شكوه بيشترى برخوردار بوده ، مايه مسرّت و شادمانى بيشترى است . بر اساس اين تعريف ، هر روزى كه انسان ، كارِ ناشايستى انجام ندهد ، براى او روز عيد محسوب مى شود . امام على عليه السلام در اين باره فرمود : «هر روزى كه در آن ، خداوندْ نافرمانى نشود ، روز عيد است» .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5115
صفحه از 524
پرینت  ارسال به