203
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم

و هر كس ، از خدا پروا كند ، [خدا] براى او راه بيرون شدن قرار مى دهد و از جايى كه حسابش را نمى كند ، به او روزى مى رساند . و هر كس بر خدا اعتماد كند ، او براى وى بس است» .
بى ترديد ، يكى از مصاديق بارز تقوا و توكّل ، تفقّه (ژرف انديشى) در دين براى خدا و خدمت به خلق است . خداوند متعال ، ضمانت كرده كه زندگىِ كسى را كه بنيه معنوىِ خود را تقويت كند و با سرمايه تقوا و توكّل، به فراگيرىِ دانش و تحقيق و ارشاد مردم بپردازد ، «مِن حيث لا يحتسب» و از راهى كه تنها خدا مى داند ، تأمين كند . تجربه قطعىِ اهل علم نيز مؤيّد عملى شدن اين وعده قرآن كريم و احاديث اسلامى است .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
202

اسلام براى اين امر، پيش بينى شده است ؛ امّا آنچه در اين جا در صدد بيان آن هستيم ، وظيفه شخص مبلّغ است ، كه نه تنها منافاتى با وظيفه مديران روحانيان ندارد ، بلكه مكمّل آن است.

تضمين اقتصادى خداوند متعال

در احاديث متعدّدى تصريح شده است كه خداوند متعال ، علاوه بر اين كه ضامن روزىِ همه مردم و همه جنبندگان است ، ۱ ضمانت ويژه اى براى اهل علم و كسانى كه خود را وقف ارشاد و هدايت مردم كرده اند ، دارد. پيامبر خدا در اين باره مى فرمايد :
إنَّ اللّهَ تَعالى قَد تَكَفَّلَ لِطالِبِ العِلمِ بِرِزقِهِ خاصَّةً عَمّا ضَمِنَهُ لِغَيرِهِ . ۲ خداوند متعال ، روزى اى را كه براى ديگران ضمانت كرده ، براى طالب علم ، بخصوص متكفّل شده است . مَن تَفَقَّهَ فى دينِ اللّهِ ، كَفاهُ اللّهُ هَمَّهُ و رَزِقَهُ مِن حَيثُ لا يَحتَسِبُ . ۳ هر كس در دين خداوند به ژرف انديشى بپردازد ، خداوند ، كار او را كفايت مى كند و از آن جا كه گمان نمى برد ، روزى اش را مى رساند .
اين احاديث ، در حقيقت ، شرح اين آيه است كه تصريح مى كند :
«وَ مَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ، وَ مَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ . ۴

1.. «وَ مَا مِن دَآبَّةٍ فِى الْأَرْضِ إِلَا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا ؛ و هيچ جنبنده اى در زمين نيست ، مگر آن كه روزى اش بر [عهده] خداوند است» (هود : آيه ۶) .

2.. منية المريد : ص ۱۶۰ ، الأنوار النعمانيّة : ج ۳ ص ۳۴۱ .

3.. جامع بيان العلم : ج ۱ ص ۴۵ . نيز ، ر . ك : علم و حكمت در قرآن و حديث : بخش پنجم : آموختن / فصل دوم / بهره هاى جستجوى دانش / به عهده گرفتن روزى .

4.. طلاق : آيه ۲ ـ ۳ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5157
صفحه از 524
پرینت  ارسال به