315
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد نهم

جالب توجّه است كه راوى اين روايت متعارض نيز عبد خير است كه مى گويد :
على عليه السلام را ديدم كه آبى خواست تا با آن وضو بگيرد. پس با آن ، مسح كشيد و بر پشت پاهايش هم مسح كشيد . آن گاه فرمود: «اين وضو براى كسى است كه حَدَثى از او سر نزده است. اگر نمى ديدم كه پيامبر خدا بر پشت پاهايش مسح مى كشد، نظرم اين بود كه زير پاها براى مسح ، شايسته ترند» . آن گاه ، زيادى آب وضويش را در حالى كه ايستاده بود، آشاميد و سپس فرمود: «كجايند كسانى كه گمان مى كنند شايسته نيست كسى آب را ايستاده بياشامد ؟» . ۱
تدوين سنّت نبوى و از جمله وضو به وسيله برخى ياران امام على عليه السلام را نيز مى توان به گونه اى تبيين امام على عليه السلام از وضوى پيامبر صلى الله عليه و آله دانست . ۲
اينها همه بدون توجّه به مدرك اساسى ما در كتاب بزرگ و معتبر الكافى است . كلينى ، با سند متّصل خويش به امام باقر عليه السلام (فرزند بزرگ و راستگوى امام على عليه السلام ) ، وضوى ايشان را نقل كرده و آن را همان وضوى پيامبر صلى الله عليه و آله دانسته است . ۳
گزارش ديگر ، وضوى امام على عليه السلام را يك بار يك بار (مرّةً مرّةً) مى داند ۴ كه در نقطه مقابل پافشارى عثمان بر وضوى سه تايى است و نشان از موضعگيرى عملى امام على عليه السلام دارد .
گفتنى است اهل بيت پيامبر خدا ، در جهت اداى رسالت خود و ارائه گنجينه علمى به يادگار نهاده شده از پيامبر صلى الله عليه و آله در نزد ايشان، وضوى پيامبر خدا را گزارش كرده و آن را به صورت عملى به بسيارى از ياران خود ، ارائه نموده اند . ۵ اين

1.. مسند ابن حنبل : ج ۱ ص ۱۱۶ .

2.. رجال النجاشى : ص ۶ ش ۲ .

3.. الكافى : ج ۳ ص ۲۵ ح ۴ .

4.. الكافى : ص ۲۷ ح ۹ .

5.. الكافى : ج ۳ ص ۲۴ ـ ۳۲ ، تهذيب الأحكام : ج ۱ ص ۵۲ .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد نهم
314

هستند. ۱
گفتنى است در ميان تابعيان نيز اقوال مشابهى وجود دارد . ۲

روايت سوم : وضوى اهل بيت

روايت هاى متفاوتى از موضعگيرى امام على عليه السلام درباره اختلافِ پديد آمده در وضو نقل شده است . يكى دو روايت ، نشان دهنده وضوى سه تايى است . احمد در مسندش به نقل از عبد خير آورده است :
على گفت : «آيا وضوى پيامبر خدا را نشانتان بدهم؟» و آن گاه ، وضويى سه تايى گرفت . ۳
و در نسخه اى از كتاب الغارات ثقفى نيز چنين آمده كه امام على عليه السلام به محمّد بن ابى بكر ، حاكم مصر ، نامه اى نگاشته و در آن ، وضويى شبيه وضوى عثمان را به پيامبر خدا نسبت داده است . ۴
امّا گزارش هاى عكس آن نيز موجود است . براى نمونه ، شيخ مفيد ، روايتى از ثقفى ، مؤلّف الغارات ، نقل كرده كه وضوى روايت دوم را از امام على عليه السلام نقل مى كند كه امام عليه السلام آن را به پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت داده است . ۵
اين گزارش در الأمالى شيخ طوسى نيز تأييد شده است و گونه اى اختلاف را در نسخه هاى الغارات نشان مى دهد . افزون بر اين ، نقل هاى متعدّدى ، مقابله كلّى امام على عليه السلام را با بدعت و اِحداث در وضو ، گزارش مى كنند كه يكى از آنها را مى آوريم .

1.. ر.ك : وضوء النبى صلى الله عليه و آله : ج ۱ ص ۲۶۵ ـ ۲۶۹ .

2.. ر.ك : وضوء النبى صلى الله عليه و آله : ج ۱ ص ۲۷۱ ـ ۲۸۹ ، شرح معانى الآثار : ج ۱ ص ۳۵ .

3.. مسند ابن حنبل : ج ۱ ص ۱۲۴ .

4.. الغارات : ج ۱ ص ۲۴۴ .

5.. الأمالى ، مفيد : ص ۲۷۶ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد نهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7784
صفحه از 563
پرینت  ارسال به