سپس وضويى شبيه قبلى را به عثمان نسبت مى دهد .
قرينه ديگر بر بروز اختلاف در روزگار عثمان ، جدولى است كه نشان مى دهد هيچ يك از صحابيان به اندازه عثمان ، درباره وضو سخن نگفته اند . در اين جدول كه به بررسى روايات سى صحابى پُر حديث پرداخته شده ، تنها دو ، سه صحابى درباره وضو حديث دارند كه احاديث دو تن از آنان ، يعنى عبد اللّه بن عبّاس و على بن ابى طالب عليه السلام ، انگشت شمار است ؛ امّا عثمان ، به تنهايى بيش از بيست حديث در اين باره دارد . ^۱
برخى گزارش ها ، وضوى شمارى از صحابيان و تابعيان را مانند وضوى عثمان و يا مؤيّد وضوى او دانسته اند ؛ امّا ما تنها دو تن از آنها (عبد اللّه بن زيد بن عاصم و عبد اللّه بن عمرو بن عاص) را يافتيم و بقيه، سند يا متن مقبولى ندارند. ^۲

روايت دوم : وضوى صحابيان

در اين وضو كه مركّب از دو غَسل و دو مَسح است ، صورت و دست ها شسته مى شوند ؛ امّا سر و پاها مسح مى گردند و هر يك به طور متعارف ، يك بار انجام مى گيرد ، هر چند در غَسلِ صورت و دست ، يك شستشوى ديگر رواست ؛ امّا سه بار ، لازم و بلكه جايز نيست .
معتقدان به اين گونه وضو ، كسانى مانند عبد اللّه بن عبّاس ، رفاعة بن رافع ، عباد بن تميم بن عاصم مازنى، اوس بن ابى اوس ثقفى، بَراء بن عازب و نيز امام على عليه السلام

روايت نخست : وضوى عثمان

در اين وضو ، صورت و دست ها و پاها شسته مى شود و فقط سر ، مسح مى گردد و وضو ، تركيبى از سه شستن و يك مسح است . ^۱
بخارى و مسلم ، هر دو در كتاب هاى خود ، اين وضو را از عثمان گزارش كرده اند . ^۲ در يك گزارش، عثمان ، هر يك از اعضا را سه بار مى شويد و پاها را نيز تا كعبَين مى شويد ؛ امّا سر را يك بار مسح مى كند و در پايان ، اين وضو را وضوى پيامبر صلى الله عليه و آله مى خواند .
هر چند گزارش ها متعدّد و متفاوت اند ، ^۳ امّا بيشتر آنها نشان دهنده تأكيد عثمان بر اين وضوى خاص و اختلاف آن با عمل برخى ديگر از صحابيان است .
در نقل ديگرى كه نشان دهنده پيدايى تفاوت در نحوه وضو گرفتن است ، عثمان مى گويد :
كسانى احاديثى را از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت مى كنند كه من نمى دانم آنها چيستند ؛ امّا من ديدم كه پيامبر صلى الله عليه و آله مثل اين وضوى من ، وضو مى گرفت . ^۴
افزون بر اين ، متّقى هندى در كنز العمّال ، به نقل از ابو مالك دمشقى گزارش مى دهد كه :
ديدگاه عثمان بن عفّان، در دوران خلافتش، درباره وضو ، چند گونه بود. ^۵