تحليلى درباره ممنوعيت دعا كردن در حقّ مشركان و كافران و ستمگران
در آنچه گذشت، مشركان و كافران و ستمگران ، به عنوان كسانى كه دعا كردن در حقّ آنان شايسته نيست، معرّفى شده اند . پرسشى كه در اين باره قابل طرح است، اين است كه دعا در حقيقت، خيرخواستن از خدا براى ديگران است . بنا بر اين، چه مانعى دارد كه مسلمان، حتّى براى كسانى كه با او هم عقيده نيستند، و نيز براى انسان هاى كافر و ستمگر، خيرخواهى كند ؟ به هر حال، آنها هم انسان اند. در سفارش اميرمؤمنان به مالك اشتر آمده است :
و أشعِر قَلبَكَ الرَّحمَةَ لِلرَّعِيَّةِ ، وَ المَحَبَّةَ لَهُم وَ اللُّطفَ بِهِم و لا تَكونَنَّ عَلَيهِم سَبُعا ضارِيا تَغتَنِمُ أكلَهُم ، فَإِنَّهُم صِنفانِ : إمّا أخٌ لَكَ فِى الدّينِ أو نَظيرٌ لَكَ فِى الخَلقِ . ۱ دل خويش را جايگاه رحمت براى مردم و مهر و لطف به آنها قرار بده و همچون جانورى درنده برايشان مباش كه خوردنشان را غنيمت بشمارى؛ زيرا آنان، دو دسته اند : يا در دين ، با تو برادرند و يا در آفرينش ، با تو برابر .
بى ترديد، يكى از مصاديق بارز رحمت ، محبّت ، لطف و خيرخواهى براى كسانى كه راه زندگى را درست انتخاب نكرده اند، دعا براى هدايت و سعادت آنهاست . بنابر اين، چرا دعا كردن براى ستمگران ، مشركان و كافران ، شايسته