الف ـ برترىِ كدام علم بر كدام عبادت؟

از ديدگاه فقهى ، «آموختن علم» ، احكام پنجگانه را دارد و بررسى متن احاديث فراوانى كه علم را برتر از عبادت مى دانند ، به روشنى مى رساند كه مقصود ، برترىِ آموختن واجب يا مستحب بر عبادات مستحب است. ^۱

ب ـ نقش عبادت در پيدايش نور علم

از نگاه متون اسلامى ، عبادات ، نقشى بنيادى در پيدايش و تداوم فروغ علم دارند. ^۲ از اين رو ، هدف احاديثى كه علم را برتر از عبادت مى دانند ، تضعيف يا انكار نقش سازنده عبادت نيست؛ بلكه تأكيد بر همراه ساختن عبادت با علم و بر حذر داشتن از عبادتِ ناآگاهانه است كه نه تنها بى ارزش ، بلكه خطرآفرين است.

ج ـ سيره اهل بيت عليهم السلام

بررسى و تأمّل در سيره عملى اهل بيت عليهم السلام درباره شب قدر و عنايت ويژه آنان به عبادت و ذكر در شب هاى نوزدهم ، بيست و يكم و بيست و سوم ، و توجّه به ره نمودها و سفارش هايى كه به بهره گيرى بيشتر از اين شب ها داشته اند ، همگى به روشنى نشان مى دهند كه اين شب ها ، جز در موارد استثنايى ، بايد صرفِ عبادت و ذكر و نيايش و اُنس با خداى سبحان شوند.
البتّه اين ، بِدان معنا نيست كه نتوان بخشى از شب قدر را به تأليف ^۳ يا بيان معارف و علومى پرداخت كه سطح آگاهى و معرفت مردم را بالا مى بَرَد؛ بلكه مقصود ، هشدار دادن به اين نكته است كه به بهانه و به استناد احاديثى كه علم را بر عبادات ترجيح مى دهند ، نبايد در شب قدر ، از بركات اُنس با خداوند و بهره بردن از تضرّع در پيشگاه او ، غافل شد .