67
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم

۱۰۱۸۱.امام زين العابدين عليه السلام :پيامبر صلى الله عليه و آله به احتكار كنندگان برگذشت و فرمان داد تا آنچه احتكار كرده اند ، به ميان بازار آورده شود ، به گونه اى كه تماشاگران آن را ببينند . سپس به پيامبر خدا گفته شد: «خوب بود خود ، براى آنان قيمت تعيين مى كردى» .
ايشان به خشم آمد ـ چندان كه غضب در چهره اش نمود يافت ـ و فرمود: «من براى آنان قيمت تعيين كنم؟ قيمت گذارى ، تنها از آنِ خداست . هر گاه بخواهد ، بالايش مى بَرَد و هر گاه بخواهد ، پايينش مى آورَد» .

۴ / ۳

آنچه درباره قيمت گذارى بيان شده است

الف ـ قيمت گذار ، خداست

۱۰۱۸۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :من، قيمت تعيين نمى كنم ، كه همانا قيمت گذار ، خداست .

۱۰۱۸۳.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :گرانى و ارزانى، دو سپاه از سپاهيان خداى متعال هستند . يكى از آنها «خواستارى» ناميده مى شود و ديگرى «بيمناكى» . پس هر گاه خداى متعال بخواهد كالايى را گران كند ، خواستارىِ آن را در دل هاى بازرگانان مى اندازد و ايشان در آن، رغبت مى ورزند و در بندش مى كشند ؛ و هر گاه بخواهد آن را ارزان سازد ، بيمناكى از آن را در دل هاى بازرگانان مى اندازد و ايشان، آن را از كفِ خويش بيرون مى كنند .

ب ـ خوددارىِ پيامبر از قيمت گذارى

۱۰۱۸۴.اُسد الغابةـ به نقل از ابن نضله ـ: در سال قحطى ، ايشان به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند : اى پيامبر خدا! براى ما قيمت تعيين كن .
فرمود: «خداوند، مرا به سبب بر نهادن سنّتى در ميان شما كه مرا به آن امر نفرموده ، بازخواست نخواهد كرد ؛ ليكن فضل خدا را طلب كنيد [تا قحط سالى از شما بگذرد]» .

۱۰۱۸۵.امام صادق عليه السلام :در دوران پيامبر صلى الله عليه و آله ، [يك بار] خوراكْ ناياب شد . مسلمانان نزد ايشان آمدند و گفتند: اى پيامبر خدا ! خوراك ، ناياب شده و هيچ چيز از آن باقى نمانده ، مگر نزد فلانى . او را فرمان ده تا آن را به مردم بفروشد .
پس پيامبر صلى الله عليه و آله حمد و ثناى خداى را به جاى آورد و سپس فرمود : «اى فلانى! مسلمانان گفته اند كه خوراك ، ناياب شده ، جز مقدارى كه نزد توست . پس آن را بيرون آور و هر گونه كه مى خواهى ، بفروش و آن را در بند نكن» .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم
66

۱۰۱۸۱.الإمام زين العابدين عليه السلام :مَرَّ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله بِالمُحتَكِرينَ فَأَمَرَ بِحُكرَتِهِم أن تُخرَجَ إلى بُطونِ الأَسواقِ وحَيثُ تَنظُرُ الأَبصارُ إلَيها، فَقيلَ لِرَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله : لَو قَوَّمتَ عَلَيهِم! فَغَضِبَ عليه السلام حَتّى عُرِفَ الغَضَبُ في وَجهِهِ وقالَ : أنَا اُقَوِّمُ عَلَيهِم؟! إنَّمَا السِّعرُ إلَى اللّهِ عز و جليَرفَعُهُ إذا شاءَ ويَخفِضُهُ إذا شاءَ . ۱

۴ / ۳

ما وَردَ فِي التَّسعيرِ

أ ـ المُسَعِّرُ هُوَ اللّهُ عز و جل

۱۰۱۸۲.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :أنَا لا اُسَعِّرُ ؛ فَإِنَّ اللّهَ تَعالى هُوَ المُسَعِّرُ . ۲

۱۰۱۸۳.عنه صلى الله عليه و آله :الغَلاءُ وَالرُّخصُ جُندانِ مِن جُنودِ اللّهِ تَعالى ، يُسَمّى أحَدُهُما : الرَّغبَةَ ، وَالآخَرُ : الرَّهبَةَ ، فَإِذا أرادَ اللّهُ تَعالى أن يُغلِيَهُ قَذَفَ الرَّغبَةَ في صُدورِ التُّجّارِ فَرَغِبوا فيهِ فَحَبَسوهُ ، وإذا أرادَ أن يُرخِصَهُ قَذَفَ الرَّهبَةَ في صُدورِ التُّجّارِ فَأَخرَجوهُ مِن أيديهِم . ۳

ب ـ اِمتِناعُ النَّبِيِّ عَنِ التَّسعيرِ

۱۰۱۸۴.اُسد الغابة عن ابن نضلة :إنَّهُم قالوا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه و آله في عامِ سَنَةٍ : سَعِّر لَنا يا رَسولَ اللّهِ ، فَقالَ : لا يَسأَلُنِي اللّهُ عَن سُنَّةٍ أحدَثتُها فيكُم لَم يَأمُرني بِها ، ولكِن سَلُوا اللّهَ مِن فَضلِهِ . ۴

۱۰۱۸۵.الإمام الصادق عليه السلام :نَفِدَ الطَّعامُ عَلى عَهدِ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله ، فَأَتاهُ المُسلِمونَ فَقالوا: يا رَسولَ اللّهِ ، قَد نَفِدَ الطَّعامُ ولَم يَبقَ مِنهُ شَيءٌ إلّا عِندَ فُلانٍ ، فَمُرهُ يَبيعُهُ النّاسَ . قالَ : فَحَمِدَ اللّهَ وأثنى عَلَيهِ ، ثُمَّ قالَ : يا فُلانُ ، إنَّ المُسلِمينَ ذَكَروا أنَّ الطَّعامَ قَد نَفِدَ إلّا شَيئا عِندَكَ ، فَأَخرِجهُ وبِعهُ كَيفَ شِئتَ ، ولا تَحبِسهُ . ۵

1.. التوحيد : ص ۳۸۸ ح ۳۳ عن غياث بن إبراهيم عن الإمام الصادق عن الإمام الباقر عليهماالسلام .

2.. تنبيه الغافلين : ص ۱۹۲ ح ۲۴۶ .

3.. تاريخ بغداد : ج ۸ ص ۵۰ الرقم ۴۱۰۹ عن أنس .

4.. اُسد الغابة : ج ۶ ص ۳۴۳ الرقم ۶۴۰۱ .

5.. الكافي : ج ۵ ص ۱۶۴ ح ۲ عن حذيفة بن منصور .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6730
صفحه از 573
پرینت  ارسال به