1.سيّد رضى ، در تفسير اين حديث ، به دو احتمال پرداخته و در اين باره ، چنين گفته است: «در اين روايت ، بنا بر هر يك از دو تفسير، مجاز وجود دارد. اگر مقصود از مخارف [در جمله عائد المريض على مخارف الجنّة ] ، جمع كلمه مخرف به معناى چيدن نخل باشد، در اين صورت ، گويا پيامبر خدا براى كسى كه به عيادت بيمارى مى رود ، بر ورود وى به بهشت ، گواهى داده و آن را حتمى دانسته است، تا جايى كه در حالى كه هنوز آن بنده در دنيا ، يعنى سراى تكليف به سر مى برد، از باب اعتماد كامل به بهشتى بودن وى و جاى گرفتن او در آن سراى امن، درباره وى با عبارتى به بيان حالش پرداخته كه گويا همين اكنون ، در بهشتْ جاى گرفته و آن جا استقرار يافته است. همين نكته ، خود، مجازِ موجود در حديث است. و اگر مقصود از مخارف ، جمع مخرفه به معناى راه باشد ـ چنان كه از يكى از صحابيان نيز نقل شده كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: وتركتكم على مثل مخرفة النعم؛ شما را بر گذرگاه آشكار نعمت ها گذاردم و آن را با گام هايى كه بر آن نهاده شده و آمد و شد فراوانى كه در آن صورت پذيرفته است ، نشانه گذارى كردم ـ ، در اين صورت ، محلّ مجاز در سخن پيامبر صلى الله عليه و آله اين است كه ايشان ، عيادت كننده بيمار را به سانِ كسى دانسته كه در راهى، گام نهاده است كه به بهشت مى رسد و او را به سراى جاودانگى راهبر مى شود» .

2.مقصود از «خرفه» ، ميوه هاى نخل اند كه به گاه رسيده شدن ، چيده مى شوند. گويا آن كس كه به عيادت بيمار مى رود ، در پاداشى كه به چنگ مى آورد ، كسى را مى مانَد كه بر نخلى از نخل هاى بهشت است و ميوه هاى آن را مى چيند.

1.. الفردوس : ج ۳ ص ۴۴ ح ۴۱۱۱ عن ابن عمر .

2.. الفردوس : ج ۲ ص ۱۹۳ ح ۲۹۶۲ عن أبي هريرة.

3.. المجازات النبويّة : ص ۳۸۰ ح ۲۹۵ ، بحار الأنوار : ج ۸۱ ص ۲۲۹ ح ۴۲؛ مسند ابن حنبل : ج ۵ ص ۳۰ ح ۱۴۲۶۴ وفيه «يرجع» بدل «يجلس» عن جابر بن عبداللّه .

4.. المجازات النبويّة : ص ۱۱۳ ح ۸۰ ؛ مسند ابن حنبل : ج ۸ ص ۳۲۸ ح ۲۲۴۶۷ عن ثوبان .

5.. صحيح مسلم : ج ۴ ص ۱۹۸۹ ح ۴۲ .

6.. الكافي : ج ۳ ص ۱۲۱ ح ۱۰ عن مسعدة بن صدقة عن الإمام الصادق عليه السلام ،بحار الأنوار : ج ۸۱ ص ۲۱۴ ح ۱؛ سنن الترمذي : ج ۴ ص ۳۶۵ ح ۲۰۰۸ عن أبي هريرة نحوه .

7.. مسند ابن حنبل : ج ۱ ص ۱۹۷ ح ۷۰۲ .